Mevcut telekomünikasyon şebekeleri (geleneksel şebekeler) devre anahtarlama esasına göre çalışan merkezi yönetimin esas olduğu şebekelerdir.
Bu şebekelerde arayan ve aranan taraf arasında görüşmenin gerçekleşmesi için fiziksel bir hat tahsis edilmektedir. Bu yaklaşım şebeke kaynaklarının verimsiz olarak kullanılmasına sebebiyet verdiği gibi tüketiciye de maliyet olarak yansımaktadır. Daha ucuza daha kaliteli haberleşme olanaklarının geliştirilmesi yönünde oluşan tüketici beklentilerinin ve teknolojik değişimlerin sonucu olarak, geleneksel devre anahtarlamalı şebekeler yerlerini paket anahtarlama esasına göre çalışan IP tabanlı yeni nesil şebekelere (NGN) bırakmaktadırlar.
IP tabanlı şebekelerde fiziksel hat tahsisi söz konusu değildir, haberleşme paket anahtarlama esasına göre yapılmaktadır. IP tabanlı şebekelerde devre tahsisi söz konusu olmadığı gibi yönetim de merkezi değildir, dolayısıyla çağrının geçtiği her hangi bir şebekenin diğer şebekelerle ilgili veya çağrının içeriğine dair bilgi sahibi olmasına gerek yoktur, merkezi yönetim ihtiyacının olmaması IP tabanlı şebekelerin esnekliğini artırmaktadır . Ancak, mevcut IP tabanlı şebekeler geleneksel şebekelere göre daha ucuza iletişim imkanı sunmakla beraber, servis kalitesi gibi konularda geleneksel şebekelerin sunduğu standartları sunamamaktadırlar. IP tabanlı şebekelerin ucuz iletişim olanakları ve esnekliğiyle, geleneksel şebekelerin servis kalitesi unsurlarının aynı platform üzerinde birleştirilmesi arzusu IP tabanlı NGN şebekeleri gündeme getirmiştir. IP tabanlı NGN şebekeler üzerinden geleneksel şebekelerde sunulan servisler sunulabileceği gibi, eski şebekelerde sunulması mümkün olmayan katma değerli servisler de söz konusu şebekeler üzerinden sunulabilecektir. Bu yönüyle IP tabanlı NGN şebekeler, şebeke olanaklarının daha etkin kullanılması suretiyle ucuz haberleşmenin yolunu açacak ve tüketici refahını artıracaktır.
IP tabanlı NGN şebekelere doğru yaşanan bu değişim, katma değerli hizmetlerin önünü açıp son kullanıcıya daha ucuz ve kaliteli haberleşme olanakları sunulmasını kolaylaştırmakla beraber, yeni düzenleme gereksinimlerini de beraberinde getirecektir. IP tabanlı NGN şebekelere geçiş ile birlikte, geleneksel şebekeler için toptan ve perakende seviyede uygulanan düzenleme yaklaşımları; arabağlantı ücretlendirme mekanizmaları, maliyet unsurlarının değerlendirilmesi, Etkin Piyasa Gücü (EPG) kavramı ve ilgili yükümlülükler, tarife yapıları ve hizmet kalitesi gereksinimleri gibi hususlar tamamen değişecektir. Bu değişim hem teknik gereksinimler seviyesinde hem de ücretlendirme prensipleri gibi ekonomik düzenlemeler seviyesinde yaşanacaktır.
Toptan seviyede IP tabanlı NGN şebekelerle ilgili gerekli düzenlemelerin yapılması suretiyle tüketici refahının artırılması ve yeni teknoloji ve uygulamaların önünün açılması telekomünikasyon sektörünün geleceği açısından büyük önem arz etmektedir. Bahse konu şebekelerde arabağlantı ile ilgili düzenlemeler yapılırken; şebeke topolojisi, fonksiyonel katmanların ayrıştırılması, servis kalitesi farklılaştırması ve maliyet farklılıkları gibi hususların göz önünde tutulması büyük önemi haizdir , . Toptan düzeyde yapılacak IP arabağlantı düzenlemeleri etkin perakende tarifelerin uygulanmasına imkân tanımaz veya maliyetleri yansıtmazsa, etkin haberleşme koşullarının temininde sorunlar yaşanabilecektir.
Bu çalışmada IP tabanlı NGN şebekelerle ilgili yapılacak arabağlantı düzenlemelerinin etkin olabilmesi için gereken koşullar ortaya konulacaktır. Bu amaçla ikinci bölümde mevcut şebekelerde uygulanan arabağlantı düzenlemelerine (ücretlendirme mekanizmaları, maliyet kalemleri vb.) yer verilecek olup, müteakiben yeni nesil arabağlantıyla ilgili gereksinimler değerlendirilecektir.

Mevcut şebekelerde arabağlantı yaklaşımları
Mevcut geleneksel şebekelerde (PSTN ve GSM şebekeleri) arabağlantı düzenlemeye tabidir. Yerleşik PSTN işletmecisi ve mobil şebeke operatörleri arabağlantı yükümlüsüdür ve arabağlantı ücretlerinin maliyet esaslı olarak belirlenmesi esastır.
Geleneksel şebeke arabağlantısında toptan seviyede çoğunlukla CPP (Calling Party Pays: Arayan Taraf Öder) yaklaşımı uygulanmaktadır. Bu yaklaşımda çağrıyı başlatıp sonlandırılmak üzere gönderen taraf/işletmeci, çağrıyı sonlandıran taraf/işletmeciye çağrı sonlandırmanın karşılığı olarak bir arabağlantı ücreti ödemektedir. CPP yaklaşımındaki temel varsayım, çağrı maliyetlerinin tamamen çağrıyı başlatan şebekeden kaynaklandığıdır. Diğer bir deyişle, çağrıyı sonlandıran şebeke herhangi bir maliyete sebebiyet vermemektedir. Arabağlantı ücretlerinin maliyet esaslı belirlenmesi gerekmekle beraber, kesin maliyetlerin hesaplanmasının mümkün olmadığı durumlarda ülke karşılaştırması (benchmark) yapılarak da arabağlantı ücretleri belirlenebilmektedir. PSTN şebekelerinde arabağlantı maliyetleri hesaplanırken uygulanan yöntem genellikle bileşen bazlı ücretlendirmedir (Element Based Charging: EBC). Bu yaklaşımda, çağrının kat ettiği mesafe, çağrının başlatıldığı andan sonlandırıldığı ana kadar kaç adet şebeke bileşeninden geçtiği ve çağrının sonlandırılana kadar hangi şebeke elemanlarını kullandığı gibi hususlar önem arz etmektedir.
Mevcut IP tabanlı şebekeler arasında arabağlantı ise “peering ” veya “transit ” olarak yapılmaktadır ve hâlihazırda düzenlemeye tabi değildir. Söz konusu anlaşmalar şebeke işletmecileri arasında yapılan ticari müzakerelere göre serbestçe belirlenebilmektedir. PSTN şebekelerinde çağrının başlatıldığı veya sonlandırıldığı yön önemli iken, IP şebekelerde trafiğin yönü herhangi bir önemi haiz değildir. IP arabağlantıda trafiğin yönünden ziyade anlaşmanın kapsamı önemlidir. Örneğin transit anlaşmalarında, transit hizmetini alan işletmeci hizmeti sağlayan işletmeciye veri iletim yönüne bakmaksızın belirli bir ücret (ticari müzakerelerle belirlenen ücretler) öderken, ‘peering' anlaşmalarında taraflar arabağlantı için her hangi bir ücret ödememektedir. Dolayısıyla, transit hizmeti genelde büyük İnternet servis sağlayıcıları tarafından küçük İSS-İnternet servis sağlayıcılarına sunulmakta, ‘peering' anlaşmaları ise karşılıklı trafik değerleri birbirine yakın olan İnternet servis sağlayıcılar arasında yapılmaktadır.

IP Tabanlı NGN Şebekelerde Arabağlantı
IP tabanlı NGN şebekeler yapısal olarak hem geleneksel şebekelere hem de mevcut IP tabanlı şebekelere göre önemli farklılıklar arz etmektedir. IP tabanlı NGN şebekelerde fonksiyonel katmanlar birbirlerinden ayrıştırılabilmektedir , , . Fonksiyonel katmanların ayrıştırılması (örneğin iletim ve servis katmanları tamamen ayrılacaktır) servis kalitesinde farklılaştırma yapılabilmesinin ve her bir fonksiyonel katmanda arabağlantı yapılabilmesi imkânının önünü açacaktır. Diğer bir ifade ile fonksiyonel katmanların ayrıştırılması sayesinde hem servis katmanında hem de iletim katmanında arabağlantı yapmak mümkün olabilecektir, bu da farklı şebeke kapasitelerine ve teknik özelliklere sahip işletmecilerin farklı seviyelerde arabağlantı yapabilmelerine imkân tanıyacaktır. Servis kalitesi farklılaştırması da mevcut şebekelerde (IP tabanlı ve geleneksel şebekeler) mümkün olmamakla beraber IP tabanlı NGN şebekelerde hayata geçirilebilecektir. Veri paketlerinin önceliklendirilmesi ve tüm şebekeler tarafından tanınan öncelikli paketlerin daha çabuk iletilmeleri yoluyla servis kalitesinde farklılaştırmalar yapılabilecek ve devre anahtarlamalı şebekelere göre dezavantaj olarak görülebilecek olan gerçek zamanlı haberleşmede servis kalitesi sorunlarının büyük ölçüde önüne geçilebilecektir.
Arabağlantı noktalarında farklı servis kalitesi gereksinimleri için farklı arabağlantı servis sınıfları tanımlanması gerekebilecektir . Bunlara ek olarak, IP tabanlı NGN şebekelerde haberleşmenin maliyeti geleneksel şebekelere göre daha düşük olacaktır. Bu farklılıklardan dolayı IP tabanlı NGN şebekelerde uygulanacak arabağlantı yaklaşımı için mevcut arabağlantı yaklaşımlarının bire bir uygulanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
IP tabanlı NGN şebekelerde servis kalitesi farklılaştırması olacaktır. Diğer bir deyişle, şebeke gerçek zamanlı haberleşme amacıyla iletilen veya gecikmelere karşı duyarlı olan veriyi önceliklendirebilecektir. Servis kalitesi farklılaştırmasının başarılı olabilmesi için, arabağlantı yapan tüm şebekeler önceliklendirilen paketlerin farkında olabilmelidir. Dolayısıyla, arabağlantı için farklı servis sınıflarının belirlenmesi gerekebilecektir. Diğer bir ifade ile önceliklendirilen paketlerle normal paketler için arabağlantı servis sınıfları ve dolayısıyla arabağlantı koşulları (arabağlantı ücreti, teknik gereksinimler vb.) farklılık arz edebilecektir. Arabağlantı noktasında farklı servis sınıflarının tanımlanması arabağlantının karmaşıklığını artıracaktır, dolayısıyla hem servis kalitesi farklılaştırmalarını yansıtacak hem de arabağlantıyı gereğinden fazla karmaşık hale getirmeyecek bir yaklaşım benimsenmelidir.
IP tabanlı NGN şebekelerde arabağlantı yaklaşımları belirlenirken göz önünde tutulması gereken hususlardan bir tanesi de birlikte çalışabilirliktir (interoperability) . NGN için farklı kuruluşlar (ITU, ETSI) tarafından farklı standartlar belirlenmektedir. Bu standartların farklı NGN şebekelerin birbiriyle uyumlu çalışmasında sorun yaratmaması için üreticilerin ve şebeke operatörlerinin gereken hassasiyeti göstermeleri gerekmektedir. Şebekelerin birlikte çalışabilirliğini teminen belirli arayüzlerin tanımlanması yararlı olabilecektir. IP tabanlı NGN şebekeler arası birlikte çalışabilirlik kadar, geleneksel şebekelerle IP tabanlı NGN şebekelerin birlikte çalışabilir olması da önemlidir. Zira IP tabanlı NGN şebekelere geçiş sürecinde tüm şebekelerin birbiriyle çalışabilir olması önem arz edecektir. Arabağlantı düzenlemeleri yapılırken, arabağlantı yapacak şebekelerin birlikte çalışabilirliklerinin de değerlendirilmesi ve gerekiyorsa düzenleyici tedbirlerin alınması bir gerekliliktir.
Mevcut geleneksel şebekelerde, daha önce de ifade edildiği gibi, genellikle CPP yaklaşımı uygulanmakta olup bu kapsamda çağrı sonlandırma ücretinin maliyetine çağrının başlatıldığı şebeke katlanmaktadır. AB mevzuatı ve ülkemiz düzenlemelerine göre arabağlantı ücretinin maliyet esaslı olması gerekmekle beraber, maliyet esaslı ücret belirlemenin mümkün olmadığı durumlarda uluslararası karşılaştırma yoluyla da arabağlantı ücretleri belirlenebilmektedir. Fonksiyonel katmanların ayrıştırılması, şebekenin daha esnek ve yönetilebilir olması ve servis kalitesi farklılaştırması gibi nedenlerden dolayı geleneksel şebekelere göre daha karmaşık olacak olan IP tabanlı NGN şebekelerde CPP yaklaşımının uygulanması mümkün görünmemektedir. Zira mevcut durumda dahi arabağlantı ile ilgili çok fazla sorun çıkmasına (şebeke operatörlerinin yüksek çağrı sonlandırma ücreti belirleme eğilimleri, işletmeciler arasında çağrı sonlandırma ücretleriyle ilgili yaşanan uzlaşmazlıklar v.b.) sebebiyet veren CPP yaklaşımının daha karmaşık arabağlantı modelleri için uygulanabilirliği pratik görünmemektedir . Ücretlendirme mekanizmasının yanında, fiyat belirleme yaklaşımı da IP tabanlı NGN şebekeler için farklı olacaktır. Geleneksel şebekelerde fiyat belirleme için kullanılan bileşen bazlı fiyatlandırma yaklaşımının IP tabanlı şebekeler için doğru fiyatlandırma yaklaşımı olduğunu söylemek oldukça güçtür. Çünkü geleneksel şebekelerde çağrının maliyeti gerçekten de çağrının kat ettiği mesafe ve kaç devre elemanının söz konusu çağrı için kullanıldığı gibi hususlarla doğrudan orantılıdır, dolayısıyla arabağlantı ücretlerinin bu hususlar göz önünde tutularak belirlenmesi maliyetleri büyük ölçüde yansıtmaktadır. IP tabanlı şebekelerde maliyet kat edilen mesafe veya çağrının kaç devre elemanından geçtiğinden ziyade, hizmetin ne kadar bant genişliğine ihtiyaç duyduğu ve şebeke kapasitesinin ne kadar dolu olduğu gibi hususlarla ilgili olduğundan, IP tabanlı şebekeler için bu mantığın işletilmesi çok doğru olmayacaktır. Örneğin, şebekenin boş olduğu bir saatte İstanbul ve Van arasında yapılacak bir görüşmenin maliyeti, şebekenin çok yoğun olduğu (diğer bir deyişle bant değerinin arttığı) bir dönemde Ankara ili Çankaya ilçesindeki iki nokta arasında yapılacak görüşmenin maliyetine göre çok daha düşük olabilecektir. Bu durumun sebebi, kullanılan bandın değerinin şebeke yoğunluğu ile doğru orantılı olarak değişmesi ve maliyetlerin kullanılan bant genişliğiyle doğrudan bağlantılı olmasıdır. Sonuç olarak, IP tabanlı NGN şebekeler için uygulanacak arabağlantı yaklaşımının geleneksel şebekelere göre önemli ölçüde değişiklik arz etmesi gerektiği açıktır.
Mevcut IP tabanlı şebekeler arası arabağlantı ise, hali hazırda ülkemizde ve AB ülkelerinde düzenlemeye tabi değildir. Bu tip arabağlantı anlaşmaları şirketlerin ticari değerlendirmeleri çerçevesinde ele alınmakta ve serbest olarak imzalanabilmektedir. Trafik hacimleri ve büyüklükleri birbirine yakın olan işletmeciler arasında genelde Faturala ve Sakla (Bill & Keep: B & K) yaklaşımı uygulanmaktadır. Diğer bir ifade ile her bir şebeke kendi maliyetlerini kendi abonesinden karşılamakta, diğer şebekeden her hangi bir arabağlantı ücreti almamaktadır. IP tabanlı NGN şebekelerle mevcut IP şebekelerinin ortak yönleri olmasına rağmen, söz konusu şebekelerin önemli farklılıklarından dolayı B & K yaklaşımının IP tabanlı NGN şebekelerde tek başına uygulanması bazı eksiklikler doğurabilecektir. Öncelikle mevcut IP şebekeler sadece veri iletimi için tasarlanmışlardır, gerçek zamanlı verinin servis kalitesi sorunları olmaksızın iletilebilmesi için gereken önceliklendirme (prioritisation) bu şebekelerde mevcut değildir . IP tabanlı NGN şebekelerde ise mevcut geleneksel servislerin hepsi sunulabilir olacak ve servis kalitesi farklılaştırmaları yapılabilecektir. Bununla beraber mevcut IP tabanlı şebekelerin, IP tabanlı NGN şebekeler için öngörülen standartların büyük bir bölümünü sağlamadığı da aşikârdır. Dolayısıyla, mevcut IP arabağlantı düzenlemelerinin bu şebekelerde uygulanması pratik olarak mümkün görünmemektedir.

Ücretlendirme mekanizmaları ve IP tabanlı NGN şebekeler için öneriler
Bu bölümde CPP ve ‘Faturala ve Sakla' ile ilgili bazı değerlendirmelere yer verilmekte ve geleceğin IP tabanlı NGN şebekelerinde nasıl bir yaklaşımın uygulanabileceği sorusuna cevap aranmaktadır.
CPP (Arayan Taraf Öder) Yaklaşımı: Maliyete arayan taraf şebekesinin katlandığı CPP yaklaşımında, değişen pazar koşullarına göre ücretleri değiştirme esnekliği bulunmaktadır . Bu yaklaşım pazara müdahale edilmesini kolaylaştırmaktadır. Öte yandan arabağlantının karmaşık olmadığı mevcut şebekelerde uygulanmasında bile büyük sorunlar yaşanan CPP yaklaşımının tek başına IP tabanlı NGN şebekeler için uygulanamayacağı düşünülmektedir.
Faturala & Sakla (B & K): IP arabağlantıda Faturala ve Sakla sıklıkla uygulanan bir rejimdir. Bu yöntemde taraflar birbirlerine herhangi bir arabağlantı ücreti ödememekte, her işletmeci maliyetlerini kendi son kullanıcısına yansıtmaktadır. Dolayısıyla hiçbir işletmecinin çağrı sonlandırma için yüksek ücret belirleme riski bulunmamaktadır. Bunun yanında, Faturala ve Sakla rejimi uygulandığında her şebeke mümkün olan en yakın noktada çağrıyı başka bir şebekeye teslim etmek isteyebilecek, bu da bazı sorunlara sebebiyet verebilecektir . Bu durumun önlenmesi için ek düzenlemeler yapılması gerekebilecektir. Faturala ve Sakla rejiminin uygulanabilmesi için gereken koşullarla ilgili farklı görüşler bulunmaktadır. Örneğin Faturala ve Sakla yönteminin uygulanması için işletmeciler arasında trafik simetrisinin bulunmasının bir gereklilik olduğunu düşünenler olduğu gibi ; Faturala ve Sakla rejiminin karşılıklı trafik hacimlerinden bağımsız olarak uygulanabileceğini ifade edenler de bulunmaktadır . Faturala ve Sakla rejiminin uygulanabilmesi için rekabet koşullarının mevcudiyeti önemlidir.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında IP tabanlı NGN şebekeler için uygulanacak yaklaşımın tek başına CPP veya Faturala ve Sakla olamayacağını söylemek mümkündür. CPP kadar müdahaleci olmayan, ama Faturala ve Sakla gibi pazara hiç müdahale etmeme esasına da dayanmayan; farklı bir arabağlantı rejiminin uygulanmasının daha yerinde olacağı değerlendirilmektedir.

Sonuç
IP tabanlı şebekeler gerek şebeke mimarisi açısından gerekse maliyet kalemleri açısından mevcut şebekelere göre oldukça önemli farklılıklar arz etmektedir. Uygulanacak arabağlantı yaklaşımı için bu farklılıkların ve IP tabanlı NGN şebekelerin getireceği teknolojik esnekliğin göz önünde bulundurulması etkin arabağlantı düzenlemelerinin yapılabilmesi için hayati öneme haizdir. Bu çerçevede ele alındığında, IP tabanlı NGN şebekeler için uygulanacak arabağlantı yaklaşımının aşağıda yer verilen hususlar gözetilerek belirlenmesinin yerinde olacağı düşünülmektedir.
Fonksiyonel katmanların ayrılmasından dolayı farklı katmanlarda arabağlantı yapmak mümkün olabilecektir. Arabağlantı maliyetleri ve gereklilikleri değerlendirilirken arabağlantının farklı katmanlarda yapılabileceği hususu göz önünde tutulmalıdır.
Servis kalitesi gerektiren (ses hizmetleri gibi) geleneksel hizmetler gelecekte IP tabanlı şebekeler üzerinden sunulabilecek olup, VoIP, IPTV gibi uygulamalar bunu mümkün kılmaktadır. Servis kalitesi gerektiren hizmetlerin varlığı, servis kalitesi farklılaştırmasını getirecek, diğer bir ifade ile şebekede önceliklendirme yapılacak ve önceliklendirilen veri paketleri en hızlı şekilde iletilecektir. Bu durum normal veri paketleri ile önceliklendirilen veri paketlerinin şebekeye maliyetlerinin farklı olması sonucunu doğuracaktır. Arabağlantı ücretlerinin farklı servis sınıfları için farklı belirlenmesi ve farklı servis sınıfları için farklı arabağlantı gereklilikleri belirlenmesi bir zaruret olarak ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla hem arabağlantı ücretlerinin hem de perakende ücretlerin servis kalitesi gereksinimlerine göre belirlenmesi gerekecektir.
Söz konusu şebekeleri işleten EPG'ye sahip işletmecilere, iletim hizmetlerini toptan seviyede sunma yükümlülüğü getirilmelidir. İletim katmanının diğer fonksiyonel katmanlardan ayrılacak olması bu uygulamayı kolaylaştıracaktır. Bu uygulama etkin rekabet koşullarının tesis edilebilmesi açısından büyük önem arz etmektedir.
IP tabanlı NGN şebekelerde arabağlantı noktalarının dağılımı büyük ölçüde değişecektir. Maliyetler mesafeden bağımsız olacağı için lokal arabağlantı bir gereklilik olmaktan çıkacaktır. İletim maliyetlerinin düşmesi arabağlantının belli merkezlerde ve üst hiyerarşi seviyelerinde yapılmasını daha cazip kılabilecektir.
IP tabanlı NGN şebekelerde birlikte çalışabilirlik önemli bir konudur. Farklı şebekelerin birlikte çalışabilirliklerini ve gerektiğinde arabağlantı yapılabilmesini teminen teknik standartlar belirlenmeli ve şebeke uyumsuzluklarına mahal verilmemelidir.
IP tabanlı NGN şebekelerde arabağlantı maliyetleri hesaplanırken kullanılan bant genişliği ve bant genişliğinin (şebeke yoğunluğu ile orantılı olarak) güncel değeri gibi hususlar göz önüne alınmalıdır. Uygulanacak rejim konusunda pazarın koşulları da göz önünde tutularak CPP ve Faturala ve Sakla modellerinin ortasında, servis kalitesi gereksinimlerine uygun bir yaklaşım benimsenmelidir .
P. Reynolds, B. Mitchell, P. Paterson; Economic Study on IP interworking: White Paper; February 2007.
ERG (07) 09, a .g.e.
Richard Cadman, NGN Interconnection: Charging Principles and Economic Efficiency, SPC Network, 12.07.2007.
Çağrı sonlandırma pazarında tüm GSM operatörleri EPG (Etkin Piyasa Gücüne sahip) ilan edilmiştir.
Peering anlaşması karşılıklı olarak işletmeciler arasında yapılan trafik değişim anlaşmasıdır. Bu anlaşmayla taraflar birbirlerinden gelen trafiği kabul etmeyi taahhüt etmektedirler.
Transit genel olarak tek taraflı trafik değişim anlaşmasıdır. Bu anlaşmada boyut olarak küçük olan işletmeci, başka bir şebeke işletmecisinden trafiğinin taşınması hizmetini satın almaktadır.
Eric Lie, International Internet Interconnection Next Generation Networks and Development, International Telecommunications Union.
P. Reynolds (2007); a.g.e.
A. Berg, G. Eickers, T. Eilers, C. Frankl, I. .Henseler-Unger, B. Huber, P. Knauer, M. Kurth, H. Lennertz, K. Neumann, E. Spoerr, H. Stöber; Framework Conditions for the Interconnection of IP-Based Networks;15.12.2006.
Project Team on IP-Interconnection and NGN, Final Report on IP Interconnection, ERG (07) 09.
ERG Draft Consultation Document on Regulatory Principles of IP-IC/NGN Core, 2008.
Project Team on IP-Interconnection and NGN, Final Report on IP Interconnection, ERG (07) 09.
Commission Workshop on the Future of Call Termination, Philippe Defraigne, 19.03.2008, Cullen International.
Belirli bir şebekede önceliklendirme yapılsa dahi, arabağlantı noktalarında önceliklendirilmiş veri ayrımı yoktur.
P. Reynolds, B. Mitchell, P. Paterson; Economic Study on IP interworking: White Paper; February 2007.
Project Team on IP-Interconnection and NGN, Final Report on IP Interconnection, ERG (07) 09.
P. Reynolds et. al. (2007), a.g.e.
ERG (07) 09, a .g.e.
Gerçek zamanlı ses veya görüntünün NGN şebekesi üzerinden taşınması önceliklendirme gerektiren bir uygulamadır. Çünkü, gecikmelere ve servis kalitesi kayıplarına çok duyarlı olan gerçek zamanlı veri iletimi için önceliklendirme yapılması muhtemel sorunların önüne geçilebilmesini temin edebilecektir.
ERG Draft Consultation Document on Regulatory Principles of IP-IC/NGN Core, 2008.

Referanslar:
[1] Commission Workshop on the Future of Call Termination, Philippe Defraigne, 19.03.2008, Cullen International.
[2] P. Reynolds, B. Mitchell, P. Paterson; Economic Study on IP interworking: White Paper; February 2007.
[3] ERG Draft Consultation Document on Regulatory Principles of IP-IC/NGN Core, 2008.
[4] A. Berg, G. Eickers, T. Eilers, C. Frankl, I. .Henseler-Unger, B. Huber, P. Knauer, M. Kurth, H. Lennertz, K. Neumann, E. Spoerr, H. Stöber; Framework Conditions for the Interconnection of IP-Based Networks;15.12.2006.
[5] Framework for Interconnection of IP Based Networks Accounting Systems and Interconnection Regımes in the USA and the UK, J. Scott Marcus, wik-Consult Report, Study for the Federal Network Agency (BNetza), 27.03.2006.
[6] Eric Lie, International Internet Interconnection Next Generation Networks and Development, International Telecommunications Union.
[7] Richard Cadman, NGN Interconnection: Charging Principles and Economic Efficiency, SPC Network, 12.07.2007.
[8] Project Team on IP-Interconnection and NGN, Final Report on IP Interconnection, ERG (07) 09.