1994 yılından bu yana sabit telefon hizmeti veren Sudan'ın telekomünikasyon şirketi Sudatel, Türk telekomünikasyon firmalarıyla daha çok işbirliği yapmaya hazırlanıyor.

SUDATEL, Sudan'ın şimdilik tek mobil telefon şirketi konumunda olan Mobitel'in hisselerinin çoğunu da elinde tutuyor. Sudan'da 2005 yılı içerisinde sabit telefonda Kanartel, mobil telefonda ise, Başayir adında bir şirket daha hizmet vermeye başlayacak.

Sudatel Yatırımlar Direktörü Ihab Ibrahim Osman Türk firmalarıyla bazı alanlarda işbirliklerinin olduğuna işaret ederek, bu işbirliğini giderek daha da artırmak niyetinde olduklarını kaydetti.

Osman, Güney Sudan'da kısa süre içerisinde barış sağlanabileceğine işaret ederek, barışın ardından Güney Sudan'da telekomünikasyon altyapısının geliştirilmesi için başlatılacak projelere Türk firmalarının teklif verebileceklerini anlattı. 2005 yılı içerisinde 100 milyon Dolar'ın üzerinde bir yatırım yapacaklarını ve bu yatırımın önümüzdeki yıllarda artarak devam edeceğini açıkladı. Sudatel Yatırımlar Direktörü Ihab Ibrahim Osman “Telepati”nin çeşitli konulara ilişkin sorularını şöyle cevaplandırdı.

Sudatel, devlet sektöründe mi, özel sektörde mi faaliyet gösteren bir kuruluş? Ya da özerk bir statüye mi sahip?

Sudatel, kamu adına ticari faaliyetlerde bulunan bir kuruluş. Ve, şu anda Sudan Borsası'nda da hisseleri alıp satılıyor. Hartum, Abudabi ve Bahreyn üç ayrı borsada hisseleri alınıp satılıyor. Hartum Borsası'nda hisseleri en çok alınıp satılan kuruluş durumunda.

Devlet, Sudatel'in yüzde 30'una sahip. İkinci ve üçüncü en büyük hissedarlar yabancı kuruluşlar. Bunlardan biri, Arap Emirlikleri'ndeki İddi Salad. Ancak, bizi özel bir kuruluş olarak değerlendirebilirsiniz. Çünkü, hisselerin ancak yüzde 30'u devletin kontrolünde. Hükümetten tamamen bağımsız olarak hareket eden bir kuruluş. Ödenmiş sermayemiz 7 milyon Dolar.

Sudan'daki telekomünikasyon sektörünün genel bir değerlendirmesini yapabilir misiniz?

Sudan çok çağdaş bir telekomünikasyon altyapısına sahip. Sudatel faaliyetlerine 1994 yılında başladı. Ve tamamen her şeye sıfırdan başladık. 1994 yılına kadar Sudan'da toplam sabit telefon abone sayısı 60 bin idi. Bunların yarısı da çalışmıyordu zaten. Son 10 yıl içinde 1 milyon sabit hattımız oldu. Ayrıca, 1 milyonun üzerinde de mobil (GSM) hattımız var. Sudan telekomünikasyon sisteminin tamamı fiber optik kablolamayla tesis edilmiş durumda. Kuzey Sudan'ın hemen hemen her tarafı kapsama alanımız içerisinde. Güney Sudan'da da 4 ana şehirde telekomünikasyon hizmeti veriliyor. Bunun yanısıra, Sudan ve Suriye'yi birbirine bağlayan denizaltı kablolarımız mevcut. Mısır, Etopya ve Çad ile fiberoptik bağlantılarımız var. Bu da bizi, Kuzey Doğu Afrika'da telekomünikasyon açısından bir merkez haline getiriyor. Aynı zamanda, Sudan'ı dünyaya bağlayan ciddi bir uydu haberleşme kapasitemiz de mevcut. Ayrıca, Güney Afrika'dan, Hint Okyanusu üzerinden Pakistan'a kadar gidecek olan yeni bir hat daha oluşturuyoruz. Bu da, Sudan'ın dünyayla olan haberleşmesinde çok çağdaş bir hizmet olacak. Sabit telefonlar, mobil telefonlar, İnternet hatları ve veri hatları halihazırda oldukça iyi hizmet veriyorlar. DSL hizmetimiz de mevcut. Son 10 yıl içerisinde gerçekten çok iyi bir konuma geldik.

Mobil telefon hizmetleri Sudan'da yeterli düzeyde mi? Hizmeti yaygınlaştırmak için daha neler yapılabilir?

Mobil telefon hizmeti şu an Sudan'da henüz yeni yaygınlaşmaya başlayan bir hizmet. 1 milyonun üzerinde bir müşteri sayısına sahibiz. Ve iki sene içerisinde bu sayının 5 milyona çıkmasını bekliyoruz. Halihazırda mobil telefon hizmetleri kapsama alanları çerçevesinde Sudan'da yalnızca belli başlı şehirlerde verilebiliyor. 2005 yılı içerisinde bu mobil telefon hizmetlerinde yeni bir firma daha hizmet vermeye başlayacak ve rekabet artacak. Bu da, hizmetleri daha iyi hale getirecek ve aynı zamanda da mobil telefon kullanım fiyatlarını düşürecek. Mobil telefon sektörü Sudan'da çok gelecek vadeden bir sektör. Şu aşamada sabit telefonda sadece Sudatel, mobil telefon konusunda da sadece Mobitel var. Sudatel, Mobitel'deki hisselerin çoğunu elinde tutuyor. 2005 yılının başlarında, Başayır adında ikinci bir mobil telefon şirketi daha hizmet vermeye başlayacak. 2005 yılının ortalarında ise, sabit telefon hatları hizmeti veren Kanartel faaliyete başlayacak.

Son 10 senedir Sudan telekomünikasyon sektörü her sene kendini katlayarak gelişiyor. Bunun, önümüzdeki 10 yılda da devam edeceği görülüyor. Telekomünikasyon sektörünün nüfuz etme oranı yani kullanım oranı yüzde 4. Hala gideceğimiz çok uzun bir yol var önümüzde.

Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım geçtiğimiz ay Hartum'u ziyaret ederek hükümetinizle birçok alanda işbirliği protokolü imzaladı. Bu alanlar içerisinde telekomünikasyon da var. Buna göre, sizce Türkiye ile Sudan telekomünikasyon alanında nasıl bir işbirliği yapabilirler?

Öncelikle Sudatel olarak biz birçok Türk Firması ile iş yapıyoruz. Fiber optik kablo kullanım ihtiyacının çoğunu zaten Türk firmalardan karşıladık. Türk firmalarının altyapı inşaatı ve geliştirme konularında çok kuvvetli olduklarını gördük. İki-üç yıl içinde Güney Sudan'da telekomünikasyon altyapısını geliştirmeye başladığımızda; barış anlaşmasından sonra tabi ki; bu projelere Türk firmalarının teklif verme fırsatı doğacak.

Sudan telekomünikasyon sektöründe yeni yatırımlar yapıyoruz ve sektör çok hızlı gelişiyor. 2005 yılı içerisinde telekomünikasyon sektörüne 100 milyon Dolar'ın üzerinde bir para harcayacağız. Ve bu yatırım rakamlarımız, önümüzdeki yıllarda artarak devam edecek.

2004 yılı başında Türk Telekom'u ziyaret ettik ve Türk telekomünikasyon sektörünün altyapısını inceledik. Karşılıklı işbirliği nasıl yapabiliriz diye mütalalarımız oldu. Ankara'da kablo TV hizmetinin nasıl verildiğini inceledik. Sudatel olarak, kablo TV işine de girmek istiyoruz. Türk Telekom çok gelişmiş bir şirket kendi altyapısını kurmuş ve onlardan çok şey öğreneceğimizi sanıyorum. Türk Telekom özel sektör kamu sektörü iştirakiyle yeni bir yapılanmaya gitmeye çalışıyor. Bu konuda da bilgi paylaşımı içerisinde olabiliriz.

Sorularımız bu kadar. Eklemek istediğiniz başka konular var mı?

Öncelikle Sudan'a geldiğiniz ve bizimle bu görüşmeyi yaptığınız için teşekkürler. Son yıllarda Türkiye ile Sudan arasındaki ziyaret gözle görülür şekilde artıyor. Sudatel olarak Türk firmalarla çalışma konusunda pozitif bir atmosfere sahibiz. Biz de, Avrupa ülkelerinden gelişmiş bir teknolojiyi alabileceğimizi düşünüyoruz. Umarım alırız ve Türk telekomünikasyon sektörü gibi çok gelişmiş bir hale geliriz. Bu teknolojiyi makul bir maliyetle alabileceğimizi umuyoruz. Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üye olmasını içten temenni ediyoruz. Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne girmesi ile hali hazırdaki ilişkilerimiz çerçevesinde Sudan olarak bizim de bundan fayda sağlayacağımızı düşünüyorum.