Vestel Şirketler Grubu’nun bir üyesi olan Dexar, telekomünikasyon sektörünün genç firmalarından.

UYDU sistemleri ve hizmetleri konusunda altyapı ve çözümler sunan firma, e-eğitim, genişbant Internet, video konferans, VSAT, iki yönlü genişbant Internet erişimi gibi servislerle kulvarında önemli aktörlerden biri olmayı hedefliyor. Dexar Genel Müdürü Zuhal Erkan ve Genel Müdür Yardımcısı Zafer Küçükateş, firmanın hizmetleri hakkında Telepati’ye ayrıntılı bilgi verdiler. İşletme hayatına 2 yıl önce başlayan firmanın Telekomünikasyon Kurumu’ndan alınan 25 yıl geçerli Uydu Hizmetleri Altyapısı Kurma ve İşletme Lisansı sahibi olduğunu belirten Dexar Genel Müdürü Zuhal Erkan, şöyle devam etti: “Dexar olarak, uydular üzerinden sayısal veri, ses, görüntü ile bütünleştirilmiş çoğul ortam içeriği, Avcılar’da kurulu merkezden Internet Protokolü (IP) ‘multicast’ dediğimiz teknoloji ile küçük çaplı uydu antenlerine dağıtıyor, bu altyapı üzerinden hızlı Internet, uzaktan eğitim, kurumsal TV, video yayıncılığı ve paket gönderimi gibi uygulamalar yapıyoruz. Uydu Haberleşmesi başlığı altında verdiğimiz ürünler ile; karasal şebekelerde yaşanan sıkıntılar nedeniyle hizmet alamayan veya karasal olarak hizmet aldığı halde daha güvenilir veya daha hızlı haberleşme imkanı arayan kurum ve kuruluşlara uydular üzerinden alternatif ulusal veya uluslararası her türlü haberleşme imkanı sunuyoruz.

Dexar’ın altyapısını kurduğu sistemler, aynı anda bir noktadan pek çok uzak noktaya sayısal yayın ve iki yönlü veri haberleşmesi için etkin ve hızlı çözümler getiriyor. Bu ürünlerimiz sayesinde kurum ve kuruluşlara % 99,8 kullanılabilirlik oranı da taahhüt edilerek VSAT, SCPC, BOD, DAMA, video konferans, acil mobil veri ve geniş bant VSAT gibi çözümler sunuyoruz. Dexar tüm müşterilerine 7x24 saat teknik destek ve operasyon hizmeti veren uluslararası bir telekom operatörü. Halen doğumuzda Çin Seddi’nden, Avrupa’nın en batısı İngiltere’ye, oradan da ABD’ye kadar pek çok uluslararası veri devresini işletiyor. Dexar uluslararası telekom işletmeciliği konusundaki bu bilgi birikimini ve tecrübesini, ileride uydu haberleşme çözümlerinin yanı sıra, daha geniş bir telekomünikasyon hizmetleri yelpazesine yaymak için çalışıyor.”

“Dexar’ın 2003 hedefi, uluslararası genişbant teleport operatörü olmak” Vestel’in, günümüzde yaşanan televizyon ve IP teknolojilerinin yakınsama sürecini ve en son teknolojiyi her zaman yakından takip ettiğini belirten Erkan, grup olarak haberleşme teknolojilerinin zaten içerisinde olduğunu ekledi. Zuhal Erkan, Dexar’ın 2003 hedeflerine değindi: “Dexar’ın hedefi ülkemiz telekom piyasasının serbestleşmesine kadar yasal olarak yapılabilecek telekom işlerini lisansı çerçevesinde yapmak. Bunlar; uydular üzerinden iki yönlü genişbant sunmak, Net trafiği taşıma ve dağıtmadaki öncü görevini devam ettirmek, bu alanda bilgi birikimi oluşturarak zamanı geldiğinde sektörün tecrübeli bir oyuncusu olmak. Bu anlamda Dexar’ın 2003 ana hedefi; uluslararası ‘Genişbant teleport’ operatörü olmak. Uluslararası pazarda servis operatörü olarak yeni fırsatlar arayacağız. Ortadoğu, Orta Asya ve BDT ülkeleri bu yeni pazarlar içinde olacak. Dexar, önümüzdeki dönem içinde özellikle verdiği servis kalitesi ve hızı ile fark yaratacak.” Uydu üzerinden e-eğitim, sınırları aşıyor

Teknolojinin, bilginin üretimini ve çeşitliliğini arttırdığı gibi, hızla üreyen bu bilginin tüketilmesini sağlayacak yöntemleri ve ticari modelleri de beraberinde getirdiğini vurgulayan Dexar Genel Müdür Yardımcısı Zafer Küçükateş, bu yöntemlerden birinin uzaktan eğitim olduğunu söyledi. Küçükateş, sözlerine şöyle devam etti:
“Uzaktan eğitim için iletişim altyapısı olarak Internet, televizyon veya uydu ortamı kullanılabilir. E-eğitim kısaca, klasik sınıf eğitiminden farklı olarak eğitim veren kişi ile eğitim alanların aynı mekanda olmamaları ve eğitimin günümüz iletişim imkanları ile uzaktan gerçekleştiriliyor olmasıdır. Modern dünya son birkaç on yılda kendini yenileyip, yeni ekonomiye ve bilgi toplumuna geçerken, eğitimli ve mümkün olduğunca çok bilgiyle donatılmış nitelikli iş gücüne ihtiyaç duyuyor. Bu da gelişmiş dünyanın iş amaçlı uzaktan eğitime verdiği önemi arttırıyor. Gelişmekte olan ülkeler ise, eğitime ayırabilecekleri kaynaklarının yetersizliği nedeni ile, uzaktan eğitim sayesinde temel eğitimi yaygınlaştırmak ve fırsat eşitliğini sağlamak üzere kullanabiliyor.”

E-eğitim şirketler için ekonomik bir çözüm
Şirketlerin e-eğitimi öncelikle ekonomik bir çözüm olduğu için kullandıklarını söyleyen Küçükateş, rekabetin arttığı günümüzde istihdam edilen iş gücünün niteliği ve iş süreçlerinin doğruluğunun, ayakta kalabilmenin en önemli kriterlerinden biri olduğunu ifade etti. “Büyük bir işletmeyi düşünürsek, kendi personeline bir sınıfta vereceği eğitimin yol, konaklama ve harcırah gibi masraflarının yanı sıra, böyle bir eğitimin verilmesi sırasında ortaya çıkan iş gücü veya üretim kaybı bazen çok büyük rakamlar tutabiliyor. Bu sebeple, işin başındaki insanlara teknolojik imkanlar sayesinde topyekün eğitim verilmesi tercih edilir bir yöntem olabiliyor” diyen Küçükateş, e-eğitimin nasıl kullanıldığını ise örneklerle açıkladı:
“Bir banka düşünelim. Yüzlerce şubesinde aynı anda yeni bir uygulamaya geçme gayreti olsun. Banka çalışanları öğle tatilinde kendi masalarında yemeklerini yerken, söz konusu yeni uygulamayı merkezdeki bilgisayardan kendi kullandıkları ekrana yollanan mesajları takip ederek öğreniyorlar. Anlamadıklarını yazılı olarak sorabiliyorlar. Bu eğitim ortamını, aynı zamanda bir iletişim ortamı olarak her an kullanabiliyorlar. Ekranın altında kayan bir bant yazı ile günlük finans olaylarını takip edebiliyor, personel duyurularını buradan kontrol ediyorlar. Banka genel müdürü çeşitli amaçlarla personeline sesleniyor. Her öğlen mesleki, sosyal veya kişisel gelişim konularında bir sunum gerçekleştiriliyor. Tartışma programları düzenleniyor. Tüm okunacak belgeler, artık kişilere merkezden indiriliyor. Şubedeki bir kontrol bilgisayarı ise, kimin eğitiminin kaç saat sürdüğünü, neyi izleyip izlemediğini merkeze bildiriyor.
Diğer bir örnek de, bir dağıtım ve pazarlama şirketi. Bu şirket yeni satış stratejileri konusunda eğitim veriyor, tüm bayilerini bir ay sonra piyasaya çıkacak yeni ürünü hakkında bilgilendiriyor, rakip ürünleri tanıtıyor, kendisinin ve rakiplerinin karşılaştırmalı fiyat listelerini güncelliyor ve şirketten haberler veriyor. Tüm ürün broşürlerini sanal ortamda gönderiyor. Bu eğitim ortamını, aynı zamanda binlerce bayiiyle beraber bir iletişim ortamı olarak kullanıp, günlük satış rakamlarını ve stoklarını güncelleyebiliyor.”

E-eğitimin şirketlerin eğitim bütçelerine etkileri neler?
Bir işletme için insan kaynağının en önemli sermaye olduğunu vurgulayan Küçükateş, herhangi bir iş yapma biçiminin hızlı öğretilerek hemen uygulanabilmesinin bir işletmeye yararının çok büyük olduğunun altını çizdi ve ekledi:
“Çoğu ticari işletme bazen planlı ve bütçesi belli olarak bilinçli bir şekilde, bazen de anlık olarak personeline, bayilerine, yetkili servislerine çeşitli eğitimler veriyor. Klasik yolla eğitimin sınıfta verilmesi halinde ise, personelin ulaşım masrafları ve iş kayıpları ciddi rakamlar tutabiliyor. Bu sebeple uzaktan eğitim; topyekün hedefe ulaştırabilen, etkin, hızlı ve ekonomik bir yöntem olarak şirketlerce artık tercih edilmeye başlamıştır. Araştırmalar, ABD’deki büyük kuruluşların % 90’ının bu biçimde eğitim aldığını, bu tür imkanların kullanılması sonucunda da iş üretkenliğinin yarı yarıya arttırıldığını gösteriyor. Sınıf eğitimine göre elde edilen tasarruf ise, büyük şirketlerde bazen milyonlarca Dolar’la ifade ediliyor. Yine ABD’de yapılan araştırmalar; iyi uygulanan uzaktan eğitimin, sınıf eğitimine göre yüzde 30 daha fazla öğretiyor, yüzde 40 daha az zaman harcatıyor ve yüzde 30 daha az para harcatıyor olduğu şeklinde.”

Bugün Türkiye’de e-eğitim uygulamaları ne kadar yaygın?
E-eğitim konusunda Türkiye ile ilgili kesin istatistiklerin olmadığını belirten Zafer Küçükateş, pazarın şimdilik 1 milyon Dolar civarında olduğunun tahmin edildiğini söyledi. Küçükateş, ülkemizdeki e-eğitim çalışmaları ve Dexar’ın bu konudaki çözümlerini anlattı:
“Bilindiği gibi, insan kaynağının değeri ve bunun toplam kaliteye, hizmete ve üretime etkisinin önemi ülkemizde Batılı ülkeler kadar kavranamamış durumda. Bununla birlikte bir Web sayfasının çeşitli derinliklerde sorgulanması esasına dayanan Internet bazlı uzaktan eğitim için birkaç şirket ülkemizde de son yıllarda önemli bazı adımlar attılar. Böylece, uzaktan eğitim için gerek yazılım ve içerik oluşturma gerekse eğitim danışmanlığı ve eğitim yönetimi üzerinde çalışan bazı yan şirketler oluşuyor. Yüzlerce televizyon kanalının bir ortamdan yayınlandığı televizyon altyapılardan ‘kanal’ kiralanarak yapılan televizyon bazlı eğitimler, bazı bayi uygulamalarında halen kullanılıyor. Tümleşik bir uydu ortamı üzerinden bir bilgisayara televizyon kalitesinde yayın gönderebilen, aynı zamanda da bu bilgisayarın tüm iletişim imkanlarını uzak öğrencisine kullandırabilen Internet bazlı çoklu yayın dediğimiz teknolojiyi ise sadece Dexar uyguluyor. Uzaktan eğitimde gereken zengin eğitim içeriğinin üretimi için ülkemizde eğitim projesinin sahibi, içerik üreticisi, eğitmen, öğrenci ve teknik altyapı sağlayıcısı arasındaki ticari model tam oturmadı. Maalesef çoğul ortam içerik üretiminde ülkenin tüm kaynakları halen yalnızca eğlence sektörüne yönlendirilmiş durumda. Bu kaynağın bir kısmının gerek yaygın ve örgün eğitime, gerekse de kurumsal ve ticari eğitime yönlendirilebilmesi için gerekli oluşumlar ve destekler yetersiz. Önümüzdeki yıllar içerisinde vakıfların, sivil kuruluşların ve bazı özel fon ile kredilerin, eksikliği hissedilen sürdürülebilir çoğul ortam eğitim içeriğinin oluşturulmasında önemli roller oynayabileceği düşünülüyor. Ülkemizde BT eğitimlerinin bir kısmı Web bazlı olarak verilmeye başlandı. 2003 yılında bu tür teknik eğitimlerin en az yarısının uzaktan öğrenme yolu ile yapılacağı öngörülüyor. Büyük kamu kuruluşları ise gerek yaygın eğitim, gerekse de hizmet içi eğitim amaçlı uzaktan eğitim projelerini halen oluşturmaya ve bütçelendirmeye çalışıyorlar. Dexar bu yöndeki hazırlıklara uzaktan eğitimin ülkemizdeki öncüsü olarak destek olmaya çalışıyor. Firmamız, altyapı yatırımlarını tamamladığı geniş bant iletişim imkanlarını, yaklaşık 2 yıldır eğitim sektörünün hizmetine sunuyor. Dexar’ın uzaktan eğitim için sunmuş olduğu uydu ortamının sağladığı avantaj; geniş bir coğrafyada, bulunulan mekandan bağımsız, geniş bant kullanım imkanını tanımlı bir servis kalitesi taahhüt ederek vermesidir. Bu tür ortamlar özellikle üniversiteler, finans ve ilaç sektörlerince de, sürdürülebilir zengin eğitim içeriği üretme gayretlerinin başarısına bağlı olarak, önümüzdeki yıllar içinde daha çok kullanılmaya başlayacaktır.”

Dünyada uygulamalar ne yönde ilerliyor?
“Dünyada uzaktan eğitim için 2003 yılında harcanacak tutarın 15 milyar Dolar olacağı belirtiliyor. Bunun, 2000 yılında 600 milyon Dolar olduğu düşünülürse ticari ivmenin büyüklüğü görülebilir. Uzaktan eğitim birinci aşamada; yazılı materyallerin iletimi şeklinde, yani posta yolu ile başladı. İkinci aşamasında, televizyon bazlı eğitim olarak devam etti. Internet’in ve bilgisayar teknolojilerinin gelişimine paralel olarak üçüncü aşamasını ise, Web bazlı e-eğitim olarak tamamlamak üzere. Şimdi dördüncü ve son aşamasında; video, ses, diğer sanal ortamlarla bütünleşik, animasyonlar ve özelleştirilmiş bilgisayar arayüzleri ile zenginleştirilmiş çoğul ortamda uzaktan eğitime geçiş süreci yaşanıyor. Aslında gelinen bu son nokta; sayısal yakınlaşma dediğimiz, televizyon ve IP teknolojilerinin üst üste binmesi sürecine paralel olarak, ikinci ve üçüncü aşamaların birleşmesi. Henüz karasal sistemlerin video bileşeni olan eğitim içeriğini bilgisayarlara iletim imkanını verememesi nedeni ile, bu dördüncü süreçte halen uydu sistemlerinin yer ve sınır tanımayan imkanlarından çokça yararlanılıyor” diyen Küçükateş, dünyada uzaktan eğitime yapılan en büyük yatırımın ise, yazılım ve çoğul ortam bilgisinin üretimi ile elde edilen içeriğin yönetilmesine yapıldığını ifade etti.

“Şirketler için e-eğitim karlı çözüm”
Bir şirketin elemanlarının yüzde 10’unu eğiterek üretkenliğini, ortalamasının yüzde 50 üzerine çıkarabileceğini, daha kurumsal bir kimlik kazanabileceğini ve toplam kaliteyi yakalayabileceğini söyleyen Küçükateş, ayrıca firmanın bu sayede eğitim bütçesinden yarı yarıya tasarruf edebileceğini ve üst yönetimle çalışanlarının direk iletişimini bu ortam üzerinden sağlayabileceğini belirtti. Küçükateş sözlerini şöyle noktaladı:
“Bu şekilde uzak personelini kendine ve hedefe daha çok yakınlaştırabilir. Hepsinden önemlisi en değerli yatırımı olan insan kaynağını hem profesyonel, hem de sosyal anlamda geliştirebilir. Şirketlerin kendi yapısı, iş yapma süreçleri ve hedeflerine göre bir uzaktan eğitim yönetimi ve stratejisi çizmesi, nelerin hangi süreç içerisinde yapılacağı, nelerin dışardan sağlanabileceği ve sonuçta uzaktan eğitim projesini nasıl yönetileceğinin öncelikle belirlenmesi gerekli. Diğer önemli bir husus; eğitimin ana bileşeni olan içeriği, sürdürülebilir olarak üretmek ve bu içeriği arşivleyebilmek. Ayrıca zengin içeriğin iletişim ortamı, stüdyo, yayın merkezi, arşiv sunucular, sunucular ile uzak uçlardaki bilgisayarlar, ilave gösterim cihazları gibi teknik bileşenlerin temini gerekecek. Tüm bunlar, ekip işi. Dexar olarak, bu konuda karar vermiş ve eğitim yönetimi fazını tamamlamış şirketlere, teknik altyapı hizmetlerini anahtar teslimi olarak sunuyoruz. Ayrıca, içerik üretimi konusunda da istenirse danışmanlık hizmetleri veriyoruz.”

Dexar’ın sunduğu hizmet başlıkları ve sağladıkları faydalar Uzaktan Eğitim: Eğitim kurumları, şirketler ve geniş çaplı organizasyonlarda kullanılan etkileşimli uzaktan eğitim sistemidir. Business TV – Kurumsal TV: İlgili sektörlere yönelik bilgi akışı, içerik ve kamuoyu oluşumunu sağlayan Internet tabanlı özel bir medya ortamıdır. Cash Turbo Filling: Internet servis sağlayıcıların karasal hatlar ile güncellenmesini yaptığı POP noktalarına, uydu üzerinden Internet bazlı çoğul ortam yayıncılık tekniği ile içerik yayını yapılmasını sağlayan bir servistir. Genişbant Internet: Yeni kuşak Internet ortamında artan görüntü ve ses içeriğine hızlı bir şekilde ulaşılmasını sağlayan bir üründür. BOD (Bandwidth On-Demand): Şirketlerin, kamu kurum ve kuruluşlarının, farklı bölgelerdeki birimleri arasında istenilen zamanda ve kapasitede uydu üzerinden veri, ses ve görüntü aktarımı sağlayan bir servistir. BOD servislerinin; tam zamanlı SCPC, yarı zamanlı, yedekleme ve mobil uygulamaları bulunmaktadır. Video Konferans: İş toplantılarına farklı bölgelerden katılacak kişiler için zamandan ve masraftan tasarruf etmeyi, ayrıca etkileşimli uzaktan eğitim sistemi için de uygun altyapıyı sağlamaktadır. VSAT (ISBN): Şirketlerin, kamu kurum ve kuruluşlarının, merkezleri ve farklı bölgelerdeki pek çok şubesi arasındaki veri iletiminin uydu vasıtası ile yapılmasını sağlayan, özel personel veya ilave teknoloji gerektirmeyen bir sistemdir. Uluslararası Internet ya da Veri Bağlantısı: Şirketlere, kurum ve kuruluşlara, alternatif telekom operatörlerine, eğitim kurumlarına direkt uluslararası Internet ve veri bağlantısı sağlanır. İki Yönlü Genişbant: Küçük ve orta ölçekli kurum ve kuruluşlara, eğitim kurumlarına ve geniş bant kullanımına ihtiyaç duyan bireylere uydular üzerinden geniş bir coğrafyada Internet ve intranet servislerinin ekonomik olarak sağlanmasıdır.