Rekabetçi yerel taşıyıcılar (CLEC): Değişim ve konsolidasyon

Selcan Taşkıran / Nortel Networks Netaş Pazarlama Müdürü

2003 yılında küresel telekomünikasyon gelirlerinin 1 trilyon ABD Doları seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor.

2003 yılında küresel telekomünikasyon gelirlerinin 1 trilyon ABD Doları seviyesinde gerçekleşeceği tahmin ediliyor. Birçok telekom taşıyıcısının uluslararası ve küresel gelirleri, dünyada süregelen ekonomik krizler, tüketici harcamalarındaki durgunluk ya da kısıtlı artış, kapasite fazlası ve fiyat erozyonunun birleşerek yarattığı etkiler sonucunda düşmeye devam ediyor.
Küresel anlamda uluslararası piyasalardaki rekabet sürüyor. Yeni oyuncuların pazar paylarını arttırması ve kullanıcıların sabit hat yerine mobil hat kullanımını tercih etmesine dayanan rekabet, işletmecileri tarifelerini indirmeye zorluyor. Bu sebeple gelirleri düşen işletmeciler yeni gelir elde etme amacıyla yeni pazarlara giriyorlar.
Yerel aramalardan elde edilen gelirler yerleşik işletmecinin kontrolüne bağlı olarak gücünü koruyor. Ancak mobil iletişim tüm kategoriler arasında en hızla büyüyen teknoloji olmaya devam ediyor.
Halen en çok rekabetçi yerel taşıyıcı (CLEC - Competitive Local Exchange Carrier) ABD’de faaliyet gösteriyor. 2002 Aralık’ta FCC (Federal Communications Commission – ABD Telekom Düzenleyici Kurumu) tarafından yayınlanan bir istatistiğe göre CLEC’ler halen yerel rekabette yerleşik işletmeci ağlarını kullanıyor. Amerikan ekonomisindeki durgunluk ve aynı zamanda farklı teknolojilerin pazara girişine bağlı olarak, toplam sabit erişim hatları yılda yüzde 2,7 düşerek 2002’de 189 milyon hatta indi. Bu düşüşle yerleşik işletmecilerin pazar payı 2002’de yüzde 88 oldu. CLEC erişim hatları ise 2002 yılında yüzde 11,4’e yükseldi.
Amerika’da erişim hatlarının yüzde 23’üne sahip olan ve kurumsal pazara odaklanmaya devam eden CLEC’ler, stratejilerini erişim, uzak mesafe ve uluslararası servisler üzerine yoğunlaştırıyorlar.
Avrupa CLEC sektöründe ise üst üste iki yıldır yaşanan huzursuzluk devam ederken, finansal zorluklar yaşayan şirketler yüzünden güç kaybetmeye devam etmekte. CLEC’ler, bir yandan özellikle toptancı pazarındaki fiyat baskıları nedeniyle mali sıkıntılar yaşarken, diğer yandan da yeniden yapılanarak iflas etmekten kurtulmaya çalışan şirketlerle rekabet etmek zorunda kalıyor.

2003’te CLEC’lerin ayakta kalabilmesi için aşağıdaki temel prensipleri uygulamaları gerekecek:

Ürün portföyünde ses servislerine ağırlık verme
Sektör yaklaşımlarının veri bazlı servislere yönelik olmasına rağmen CLEC’ler, Internet hatları üzerinden ses servislerine odaklanacaklar. Mobil hatlardan yapılan aramalar, sabit hatlardan yapılan aramaların yerini almaya devam edecek. CLEC’ler yerleşik işletmecilerin verdiği uzak mesafe ve uluslararası ses servislerinin yerine düşük maliyetli VoIP’yi müşterilerine sunacak.

Mevcut ürünlerin güçlendirilmesi ve süreçlerin basitleştirilmesi: Güvenli geniş bant erişim servisleri
Sabit geniş bant erişim hizmetlerinin artışına rağmen küresel platformda geniş bant penetrasyonu büyük değişiklikler göstermeye devam edecek. Amerika, Japonya ve Batı Avrupa’da geniş bant penetrasyonu her 100 kişiye 2 hat olarak gerçekleşirken, Güney Kore’de 12 ve Tayvan’da 6 hat oldu.
CTI araştırma şirketine göre 2002’de 39,1 milyar ABD Doları olan sabit geniş bant gelirlerinin küresel toplamı 2003 yılında 58,6 milyar ABD Doları’na yükselecek, 2002’de 52 milyon olan DSL ve fiber hat toplamı da, tüm dünyada 75 milyona ulaşacak.
Yönetilen ve kurumlara sunulan güvenlik servisleri, verilen diğer katma değerli servislerle birlikte büyümeye devam edecek.

Mevcut coğrafi pazara odaklanmak, işletme giderlerini düşürerek gelir yaratmak
Avrupa CLEC pazarında konsolidasyon, devir ve birleşmeler bekleniyor. Bazı ülkelerde gereğinden fazla olan işletmeci sayısı her ülkede tek ağ işletmecisi ile bir ya da iki büyük kurumsal ağ işletmecisi şekline dönüşecek.
Faaliyetleri finanse etmek için ek borç yükünün mümkün olan en az seviyede tutulması
Bant genişliği pazarındaki rekabet ve atıl kapasite, CLEC’lerin finansörlere ağır şekilde borçlanmalarına neden oldu. Birçok şirket tasfiye edilirken, en az 10 şirket yeniden yapılanma yolunu seçti. Viatel ve Energis iflastan döndü. Global Crossing’in de aynı şekilde olacağı tahmin ediliyor.
Sektörde azalan gelirlere karşın CLEC’ler yatırımcı baskısı nedeniyle serbest nakit akışı sağlamaya çalıştı. Şirketler sermayelerini korurken maliyetleri düşürerek kâr marjlarını arttırdılar ve operasyonda etkinlik sağladılar. Artık gözler yenilenen iş planlarının hayata geçirilmesi ve tanımlanan katma değerli servislerin başlatılmasına çevrilmiş durumda.

Pazarda kârlılık sağlayarak yatırımcıları teşvik etmek
Ağı kurmadan önce kiralık altyapı üzerinden katma değerli hizmetler sunularak müşteri kazanmaya odaklanılacak. Doyum noktasına ulaşmış pazarlarda ses ve verinin birleştirildiği servis paketleri sunulacak. Katma değerli servisler, gelirleri arttıracak: Yüksek hızlı veri servisleri IP trafiğindeki büyüme ile dengelenecek.

Düzenleyici kurumlar nezdinde yönetmeliklerin en kısa sürede çıkması için çalışmalar yapmak, ancak en kötüsüne hazırlıklı olmak
“Local loop unbundling” (yerel ağın paylaşıma açılması) Avrupa’da rekabeti özendirmekte başarısız oldu. Yerleşik işletmecilerin yerel ağ servislerini ayrı bir şirket kurarak tüm servis sunucuların hizmetine sunması gibi uygulanması kolay olmayan yapısal değişiklikler konusunda aşamalar kaydedilmeye çalışılmakta.

Müşteri hizmetlerini geliştirmek
CLEC’ler faaliyetlerini daha iyi müşteri hizmetleri, anlaşılması daha kolay faturalar ve daha düşük bütçeli müşterilerine daha fazla ilgi üzerine kuracaklar ve birincil önceliklerini kurumsal müşteriler üzerine odaklayacaklar. Şimdiye kadar oluşturulan detaylı müşteri bilgileri, mevcut müşterilerini arttırmak için kullanılacak.
Servisler müşteri ihtiyaçları doğrultusunda tasarlanacak. Kurumsal müşteriler sabit ve mobil veri entegrasyonuna daha çok ilgi gösterecekler.
Yeni teknolojilerin gelişimi ile, Irak sorunu ve artan petrol fiyatları gibi dış etkenlere rağmen CLEC’lerin kapsam ve uygulamaları sektörü daha çekici hale getirecek. 2003’ün ikinci yarısında tüm dünyadaki CLEC pazarında istikrar beklenmekte.