Elektronik İmza Sertifika Hizmet Sağlayıcısı olmak için TÜBİTAK UEKAE ve e-Güven Telekomünikasyon Kurumu'na resmi başvurusunu yaparken, hazırlıklarını sürdüren Türk Trust da başvurusunu 1 Mayıs 2005 tarihinden itibaren yapacak .

Elektronik imza uygulamasına geçilmesi için bir adım daha atılırken, sertifika hizmet sağlayıcısı olacak kuruluşlardan TÜBİTAK UEKAE (Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü) ve e-Güven Telekomünikasyon Kurumu'na resmi başvurularını yaptılar. Kamu kurum ve kuruluşlarının çalışanlarına elektronik imza olanağı sağlayacak olan TÜBİTAK UEKAE Kamu Sertifikasyon Merkezi (Kamu SM), 31 Mart 2005'te Telekomünikasyon Kurumu'na sertifika hizmetine geçiş için başvurdu. Diğer Elektronik İmza Sertifika Hizmet Sağlayıcısı e-Güven ise 25 Mart 2005 tarihinde başvurusunu yaptı.

Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı olma amacıyla kurulan Türk Trust da hazırlıklarını sürdürürken, Telekomünikasyon Kurumu'na başvurusunu 1 Mayıs 2005 tarihinden itibaren yapacak ve 1 Temmuz 2005'ten itibaren de sertifika dağıtır hale gelecek.

6 Ocak 2005'te yayımlanan uygulama yönetmeliğine göre, Elektronik İmza Sertifika Hizmet Sağlayıcısı olmak isteyen kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerin Telekomünikasyon Kurumu'na başvurmaları gerekiyordu.

Uygulamada sertifikasyon hizmetlerinin sağlanmasında TÜBİTAK UEKAE ana kurum (Kök Sertifika Kurumu) olacak. TÜBİTAK UEKAE aynı zamanda kamunun sertifikasyon işlemlerini de yürütecek. Başbakanlık tarafından yayımlanan genelge çerçevesinde de kamu kurum ve kuruluşlarının tamamı TÜBİTAK UEKAE tarafından sertifikalandırılırken, TÜBİTAK UEKAE aynı zamanda yazılım ve donanım altyapısını da kuruyor.

Elektronik İmza Yasası'nın geçen yıl Meclis'ten geçmesinin ardından, yasanın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenleyen yönetmelik de 6 Ocak 2005 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmişti. Elektronik imzada önemli bir esası karşılayan Mali Sorumluluk Sigortası'na ilişkin yasal düzenleme de Hazine Müsteşarlığı tarafından gerçekleştirildi.

TÜBİTAK UEKAE, 1 Haziran'dan itibaren hizmet verecek

TÜBİTAK UEKAE Ulusal Dağıtım Projesi Yöneticisi Doç.Dr. Erkan Tekman, 31 Mart 2005 tarihinde Telekomünikasyon Kurumu'na başvurduklarını belirtirken, yasaya göre Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcı unvanını aldıklarını söyledi. Tekman “Telepati”ye şunları anlattı:

“Elektronik İmza Yasası'nın ilgili maddesi gereğince 2 ay sonra faaliyete geçeceğiz. Yani 31 Mayıs 2005 tarihinden itibaren faaliyete geçme hakkına sahibiz. 1 Haziran 2005 tarihinden itibaren de sertifika vermeye başlayacağız.

Kök Sertifika Kurumu olma ve kamu kurumları için Elektronik Sertifika Hizmeti sağlama görevlerini yerine getireceğiz. Kurduğumuz yapıda bir Kök Sertifika Hizmet Sağlayıcı var ki, bu Kamu Sertifika Hizmet Sağlayıcılığı'nın üzerinde yer alacak. Doğrudan kişilere sertifika vermeyecek, yalnızca Kamu Sertifika Hizmet Sağlayıcının sertifikasını verecek. Kamu Sertifika Hizmet Sağlayıcı ise kamu çalışanlarına sertifika verecek olan birim olacak. Her ikisi de aynı yapı içerisinde tanımlanmış vaziyette. Telekomünikasyon Kurumu'na verdiğimiz bilgiler ve belgeler içerisinde her ikisi de tarif edilmiş vaziyette. Kök Sertifika Kurumu bu aşamada tek bir Kamu Sertifika Hizmet Sağlayıcıya hizmet verir durumda ama talep gelirse yine başbakanlık genelgesinde belirtildiği üzere farklı sertifika hizmet sağlayıcılara da kök hizmeti vermek durumundayız. Bunu planlıyoruz. Bunun için özel kurallarımız ve kıstaslarımız olacaktır. 1 Haziran 2005 tarihinden itibaren çok büyük bir aksaklık olmazsa en azından bir e-devlet uygulaması e-imza kullanarak faaliyete geçecek. Bizim faaliyete geçmemiz yalnızca bir törensel faaliyete geçme olmayacak. Aynı gün gerçek bir uygulama ile kullanılır duruma gelecek. Bu aşamada 5'in üzerinde kamu kuruluşuyla farklı aşamalarda farklı nitelikte çalışmalarımız sürüyor. Öyle sanıyorum ki, bu sene içerisinde bu kurumları ve diğer başvuracak kurumları e-devlet uygulamalarında e-imza kullanır hale getireceğiz.

Telekomünikasyon Kurumu belgelerimize bakarak; bizim tamam ya da eksik olduğumuzu yani eksik taraflarımızı belirleyecek. Neyi değiştirmemiz gerektiğini söyleyecek. Yasada kamu kuruluşları muaf tutulmakla birlikte; genelgede “Telekomünikasyon Kurumu'nun gözetiminde yürütülür” gibi bir ifade var. O nedenle, Kamu Sertifika Hizmet Sağlayıcısının (Kamu Sertifikasyon Makamı) çalışmasını Telekomünikasyon Kurumu sürekli izler durumda olacak.”

Türk Trust 1 Temmuz'dan sonra hizmet verecek

Türk Trust Temsilcisi Muzaffer Yıldırım , şirketin Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı olma amacıyla kurulduğunu söyledi. “Telepati”ye konuya ilişkin bir açıklama yapan Yuldırım, hazırlıklarını sürdürdüklerini anlatarak 1 Mayıs 2005 tarihinden itibaren Telekomünikasyon Kurumu'na başvuracaklarını kaydetti. Yıldırım konuşmasına şöyle devam etti:

“1 Temmuz 2005'ten itibaren sertifika dağıtır hale geleceğiz. Öncelikle şirketin vereceği hizmetlerin başında tabi ki Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcılığı geliyor. Nitelikli sertifika dağıtacağız ama sertifika, doğalgaz, elektrik ve su gibi bir altyapı. Onun üzerine uygulamanız yoksa hiçbir işe yaramıyor. Çünkü elektronik imza ile çalışacak uygulama sayısı henüz çok az. O nedenle şunu yapacağız; ya var olan elektronik uygulamalarınızı elektronik imza ile çalışabilir hale getireceğiz. Yani onlara, elektronik imza bütünleştirmesi yapacağız. Biz bu hizmeti de veriyor olacağız. Elektronik imza ile çalışmak istediğinizde; öncelikle ne yapmanız gerektiği konusunda bilgi vereceğiz. Sizi yönlendireceğiz. Daha sonra, sistemlerinizde nelere ihtiyacınız olduğunu söyleyeceğiz. Elektronik sertifikanızı sağlayacağız. Elektronik uygulamaların tekrar elektronik imza ile bütünleşmesini sağlayacağız. Danışmanlık ya da bilgi alma ihtiyacı duyuyorsanız, bunların hepsini veriyor olacağız. İlaveten, bunların arasında pek sözü geçmeyen; çok az telaffuz edilen “Zaman Damgası” hizmeti var. Aslında birçok elektronik uygulama içerisinde zamanın çok önemi var. Zamanı belirlemenin çok önemli bir yeri var. Biz bu hizmeti de vereceğiz.

Bütün bunları birleştirdiğimizde elektronik imza ile ilgili olarak her şeyi kapsayan bütün bir hizmeti vereceğiz. Bunun dışında ihtiyacınız olursa bilgi güvenliği ile ilgili hizmetleri de vereceğiz. Bunu tek başımıza yapmayacağız. Çok güçlü iş ortaklarımız var. Şu anda onlarla bağlantılarımızı sürdürüyoruz. Biz, bilgi güvenliği konusunda tam anlamıyla bir bütün halinde hizmet vermeyi planlıyoruz. Bir aylık bir gecikmemizin bir sebebi de bu. Şu anda yapılanıyoruz. Biz sadece sertifika hizmet sağlayıcılığını kurmuyoruz; bunun için özel birimler, özel yazılımlar kuruyoruz. Belli bir iş gücünü kullanarak bu işlemleri yapıyoruz. Bunun dışında iş ortaklarımızla işbirliklerimizi sağlıyoruz. Piyasanın şekillenmesi konusunda; kişilerin bilgi sahibi olması konusunda ya da birlikte çalışabilmeleri konusunda liderlik yapmaya çalışıyoruz. Çünkü herkes birbirinden bağımsız çalışmayı çok seviyor. Ama bunun faturası vatandaşa, Türkiye'ye çıkıyor. Bu nedenle insanların birbirinden haberdar olmasını sağlıyoruz. Aslında milli bir görev üstlendik, özel bir görev üstlendik. Kurumları birbirinden haberdar ediyoruz. Birlikte yapabilecekleri uygulamalarda onları bir araya getirmeye çalışıyoruz.

Elektronik imza hayatımıza mutlaka girecek. Ama ben istiyorumki, elektronik imza konusunda herkes dikkatli olsun. Nereden alıyor, hangi işlemlerinde kullanıyor? Hayatımıza getireceği kolaylık gerçekten bir süre sonra hayatımıza zarar da vermesin. Nereye bağlı olduğumuzun farkında olalım. Vatandaş bilinçli olarak bu seçimi yapsın istiyorum. Onun dışında her şey çok daha iyiye gidecek diye düşünüyorum. “

e-İmza noterlerin işini azaltacak; “Zaman damgası”geliyor

Elektronik İmza Yasası ile birlikte noterlik müessesesi de yeniden gözden geçirilecek. Elektronik İmza Yasası elektronik imzanın uygulanamayacağı alanları çok net bir şekilde belirlerken, “Özel merasime tabi olan işlemlerle”, “Teminat sözleşmeleri”nin dışında elektronik imza uygulanabilir deniliyor. Dolayısıyla, özel merasime tabi uygulamalar; evlilik, boşanma, mal alım satımı, gayrimenkul alımı satımı, tapu işlemleri gibi işlemler ve özel teminat sözleşmeleri yasa kapsamı dışında tutuluyor. Noterlik müessesesi özel merasime tabi uygulamaları yerine getirirken, elektronik imza ile beraber noterlik işlemlerinin büyük bir çoğunluğunun azalacağı gözleniyor.

Telekomünikasyon Kurumu Başkan Yardımcısı Mustafa Alkan konuya ilişkin şöyle diyor: “Elektronik imza ile yapılan müracaatlarda, işlemlerde kimse bizden artık nüfus cüzdanı fotokopisi istemeyecek. Çünkü elektronik sertifika bizim aynı zamanda kimlik doğrulamamız için son derece güvenli bir yol olacak. Bu açıdan baktığımız zaman belgelerin fotokopisinin ‘aslının aynıdır' gibi işlemlere hiç gerek kalmayacak. Bunun dışında noterlikte yaptığımız birçok işlemler artık gereksiz, geçersiz hale gelecek.

Noterlerin işi bir hayli azalacak. Ama bu demek değildir ki noterler elektronik imza uygulamalarını yapmayacak. Onların da bir birtakım çalışmaları olacak. Noterlerin de kendilerine yeni bir misyon oluşturmaları gerekiyor. E-Noterlik gibi birtakım uygulamalar yapmaları gerekiyor. “Zaman Damgası” diye mevcut düzenlemeler içerisinde bir uygulama var. Noterlerin bu yönde birtakım çalışmaları var. Belki bu hizmeti verebilirler.

Zaman Damgası, elektronik ortamda yapmış olduğumuz işlemlerin hangi zamanda gerçekleştirildiğini kayıt altına alma işlemidir. Bir işlemi yaptığımızda, bir belgeyi gönderdiğimizde, bir belgeyi imzaladığımızda; hangi tarihte, hangi saatte, hangi saniyede o işlem kim tarafından nerede, ne zaman gerçekleştirilmiş onun kayıt altında tutulması. Eğer noterler böyle bir göreve talip olurlarsa onlar bu hizmeti verebilirler. İsteyen bu hizmeti kendi verebileceği gibi bir başka yerden de bu hizmeti alabilir. Yönetmelikte ilgili maddeyi bu anlamda açık bıraktık.”

Öte yandan, Sermaye Piyasası Kurumu (SPK) kullanıcı kurum olarak çalışmalarını sürdürürken, bu aşamada nitelikli olmayan sertifikalarla yürüttüğü bir uygulaması bulunuyor. SPK'da 2005 yılı içerisinde dönüşümünü gerçekleştiren; nitelikli ve güvenilir elektronik imza ile çalışır halde olan kurumlardan biri olacak.