Ankara'da 17 Eylül'de gerçekleştirilen toplantının ardından, İstanbul'da sadece Telepati dergisi ile görüşen Nortel Networks Kablosuz Ağlar EMEA Başkanı Tim Watkins, şirketin ülkemiz için önemini, dünya deneyimlerini ve pazardaki durumunu anlattı. Üçüncü kuşak uygulamaları ne zaman kullanacağımız, ne gibi olanaklara kavuşacağımız ve Netaş/Nortel Networks'ün bu konuda neler yapacağı ise diğer merak konularımız idi.

Watkins'e göre 3. Kuşak (3G) ile ilgili ilk uygulamaları, 2002 yılı sonunda ülkemizde görmeye başlayacağız. 2003 yılında bazı ticari uygulamaları test etme şansını bulacağız. Ama, üçüncü nesil uygulamaların hayatımızda yoğun yer işgal edeceği zaman 2004 olacak. Şebeke operatörleri ise, ancak 2005 yılında kar eder hale gelebilecekler. UMTS uyumlu telefonların henüz hazır olmaması da uygulama çalışmalarının önündeki en büyük engellerden bir tanesi.

Tim Watkins Nortel Networks Kablosuz Ağlar EMEA Başkanı

Nortel Networks'ün kablosuz veri ağlarında dünyadaki lider pozisyonu, üçüncü nesil uygulama altyapısı tedariki açısından son derece önemli. Internet protokolü üzerinden paket veri işleme ürünleri olan, Shasta ve Passport serisi GPRS ve UMTS çözümleri için çok uygun ve kullanıma hazır. Gücünü ve yapabilirliğini kanıtlamış ürün yelpazesi ile bugünlerde dünya pazarında %35-40 civarında pay alan Nortel Networks, günden güne de pazardaki mevcudiyetini arttırmakta. Avrupa'da UMTS lisansına sahip altı büyük operatör de, altyapı konusunda Aycell gibi Nortel Networks'ü seçmiş durumda. Vodaphone, BT Cellnet, ONI WAY, Telefonica, Optimus (France Telecom), T-Mobile (Deutsche Telekom) 3G ağını kurmak üzere Nortel Networks'ü seçen diğer Avrupalı operatörler. Watkins'e göre; paket veri iletişim ve kablosuz ağlar konusunda dünya lideri olmaları Nortel'in seçilmesindeki en önemli faktör. Ancak, Kuzey Amerika ve Uzakdoğu'da yoğun olarak kullanılan CDMA teknolojisindeki bilgi birikimleri ve gerçekleştirdikleri çözümler de bir o kadar önemli. Genişbant CDMA teknolojisi, UMTS'e baz alınan bir teknoloji. Son yedi sekiz yıl içinde Nortel Networks'ün onlarca genişbant CDMA ağını başarıyla kurduğunu ve elde edilen deneyimlerin, üçüncü nesil UMTS ağların kurulumunda en büyük yardımcıları olacağını söyleyen Watkins, yeni kurulan ağların eskisi ile bütünleştirilmesi ve optimize edilmesinin hiç de kolay olmadığını ekliyor. Nortel Networks olarak eldeki platforma yeni servislerin ve uygulamaların eklenmesi, bütünleştirilmesi, optimize edilerek birlikte başarıyla çalıştırılabilmesi işini çok iyi bildiklerini söyleyen Watkins, 2G ve 3G konusunda uzman olduklarını ve 2G'den 3G'ye geçişi başarıyla gerçekleştirdiklerini ve olumlu sonuçların dünya pazar paylarını süratle arttırdığını belirtiyor.

Sadece kablosuz değil, sabit hatlar kullanılarak Internet protokolü üzerinden ses iletiminde de (VoIP) Nortel Networks'ün tartışılmaz bir üstünlüğü olduğunu ve yine dünya pazarında açık ara bir numara olmayı sürdürdüklerini belirten Watkins; CS1000, CS1K gibi ürünlerle inanılmaz maliyet optimizasyonuna ulaşıldığını, Amerika'da Sprint, Avrupa'da France Telecom gibi dünya devi operatörlerin Nortel altyapısını kullandıklarını belirtiyor.
Sonuç olarak Nortel Networks'ün; dünya komünikasyon pazarında iletişim kurma ve bilgi alışverişi yöntemleri üzerinde odaklanmış bir sektör lideri ve yenilik yaratan bir şirket olduğunu söyleyen Watkins, servis sağlayıcılara ve kurumsal müşterilere; katma değerli IP servislerini, çoğulortam ve ses hizmetlerini destekleyebilmeleri için küresel ve kurumsal ağlar, kablosuz ağlar, uzak mesafe optik ağlarla donatılmış iletişim altyapısı sunduklarının altını çiziyor.

Aycell GSM 1800 Projesi Aycell Haberleşme ve Pazarlama Hizmetleri A.Ş.'nin GSM 1800 MHz Mobil Telekomünikasyon Şebekesi'ni genişletmek üzere açtığı ihaleyi kazanan iki firmadan biri Nortel Networks/Netaş ile Palmet konsorsiyumu idi. Nortel Networks/Netaş ile Palmet konsorsiyumu 145 milyon Dolar tutarındaki 3 yıllık proje kapsamında; şebekenin baz istasyonlarının genişletilmesine yönelik olarak planlamanın yapılması, gerekli bina ve yerlerin kiralanıp hazırlanması, şebekenin kurulması için gerekli tüm izinlerin alınması, her türlü teçhizat ve yazılımın temini, montajı, devreye alınması, garanti içi ve garanti sonrası bakım/onarım hizmeti ile tesisi işini üstlenmiş bulunuyor. Nortel Networks / Netaş Telekomünikasyon alanındaki 35 yıllık deneyimi ve araştırma-geliştirme kadrosuyla geliştirdiği yerli teknolojisini Nortel Networks çözümleriyle bütünleyen Nortel Networks / Netaş, ses haberleşmesindeki liderlik ve deneyimini Internet ve veri iletişiminde sürdürmekte. Şirket yurtiçinde başta Türk Silahlı Kuvvetleri olmak üzere, servis sağlayıcılar ile kurum ve kuruluşlar için ağ ve iletişim çözümleri ile modern iletişim altyapıları kurmakta. Nortel Networks / Netaş yurtdışında Avrupa, Ortadoğu, Uzakdoğu, Bağımsız Devletler Topluluğu ve Afrika ülkelerindeki müşterilerine iletişim şebekelerinin tasarımı, kurulması, işletilmesi ve pazarlanması konusunda destek veriyor, teknik yardım hizmetleri sağlıyor.

Kablosuz ağlar

KESİNTİSİZ bağlantı özelliğini sağlayan yeni nesil kablosuz ağ teknolojileri, taşıyıcılara maliyetlerini azaltma ve ağ etkinliğini artırma fırsatı sunarken, abonelerin talep ettiği kablosuz veri servislerini sağlama olanağı tanıyor. Geçtiğimiz birkaç yıl içinde kablosuz telekomünikasyon sektöründe gözle görülür bir büyüme kaydedildi. Internet, artık sadece kablosuz erişim ile ilgili bir kavram olmaktan çıkarak; sanal olarak herhangi bir cihazdan sağlanan, 'her an, her yerde' ulaşılabilecek kişiselleştirilmiş servislerle gücüne güç katmaya başladı. Dahası, günümüz ortamında Internet, ağ verimini ve buna bağlı gelirleri de maksimum düzeye çıkartan bir iletişim biçimi olmakta. Kablosuz servislerin verilmeye başlamasından 20 yıl sonra, geçtiğimiz yıl sektörde yaklaşık bir milyar abone işlemi gerçekleştirildi. İngiliz danışmanlık şirketi EMC'nin araştırmalarına göre yaklaşık 300 milyon olan küresel kablosuz abone sayısı 1998 yılında üçe katlanarak 940 milyona ulaştı. Aynı zaman aralığında abonelerin aylık konuşma süresi 189

dakikadan 261 dakikaya yükselirken, mobil ağ trafiğinde de büyük artış gözlendi. Yankee Group'un Haziran 2001 raporuna göre, Batı Avrupa %63'lük abone oranıyla kablosuz ağ kullanımında dünyada lider konumunda. Batı Avrupa'da kablosuz abone sayısında 2000 yılında yıllık %56'lık bir artışla toplam abone sayısı 242,5 milyona ulaşmış. 2006'nın sonuna kadar abone sayısının yaklaşık 336 milyon olacağı tahmin edilmekte.

Kablosuz ağ pazarında Nortel Networks
Nortel Networks, kablosuz iletişim pazarında sektörün en geniş ürün portföyüne sahip şirketi konumunda bulunuyor. Nortel Networks'ün ürün portföyü; erişimden omurga ağına kadar, CDMA, TDMA ve GSM gibi günümüzün kablosuz ağ tabanlı ürünlerinden ve yeni nesil kablosuz ağlarda gerçek bir evrim yaratan CDMA2000 1X ve 1xEV, GPRS / EDGE ve UMTS gibi teknolojilere dayanan uygun maliyetli ve kullanımı kolay ürünlerden oluşuyor.
IP ağları ve kablosuz ağlar alanındaki güçlerini birleştiren Nortel Networks, Avrupalı 2,5G ve 3G operatörlerini, işlerindeki karlılığı optimum duruma getirecek şekilde destekliyor.

Avrupa'daki UMTS başarıları

mm02 Grubu - (BT Cellnet)
. Nortel Networks, 3GPP standardına uyumlu donanımını kullanarak Cellnet ticari ağı üzerinden ilk UMTS sesli çağrı sistemini 2001'de başarıyla sonuçlandırdı.
. BT, ülke çapında UMTS ağı sağlayacak tek tedarikçi olarak Nortel Network'ü tercih etti. 780 milyon Dolar tutarındaki beş yıllık sözleşme uyarınca, Nortel Networks uçtan uca UMTS ağının tek altyapı sağlayıcısı.

ONI WAY (Portekiz)
ONI ve Telenor liderliğindeki konsorsiyum, çekirdek paket ağ omurgası; radyo erişim altyapısı ve iletim donanımı; tek bir işletim destek sistemine entegre gelişmiş uygulamalar ve servis platformu ve Portekiz'deki 3G ağını kurmak için profesyonel servisleri kapsayan anahtar teslimi UMTS ağ çözümü sağlamak üzere Nortel Networks'ü seçti.

Optimus
Sonae.com ve Fransız Telekom'un bir iştiraki olan Optimus, Portekiz'de kendi üçüncü nesil (3G) UMTS ağının kurulumu için kablosuz Internet altyapı donanımı ve servisler sağlamak üzere Nortel Networks'ü tercih etti.

Pelephone
Nortel Networks, İsrail'in ikinci en büyük kablosuz operatörü Pelephone Communication Ltd. ile 150 milyon ABD Doları tutarında 2 yıllık bir sözleşme imzaladı. Bu ağ, İsrail'in ilk CDMA2001X ağı. Nortel Networks, Pelephone ağının çekirdek ve radyo erişimi sunan tek altyapı sağlayıcısı ve baz istasyonları için paket veri, mühendislik servisleri, kurulum, hizmete açma ve konfigürasyon gibi servisler sunuyor.

Telefonica
Nortel Networks, Telefonica'nın İspanya'da UMTS ağını (Telefonica Moviles) kurmak üzere seçildi.

T-Mobile International (Avrupa)
. Nortel Networks 2 Mayıs 2002 tarihinde, Avrupa'daki (Almanya, İngiltere, Avusturya) UMTS ağlarını kurmak üzere seçildiğini duyurdu.
. Deutsche Telekom'un bir iştiraki olan T-Mobile International, Avrupa çapında üçüncü nesil (3G) UMTS ağının kurulumu için yaklaşık 320 milyon ABD Doları tutarında kablosuz Internet altyapı donanım ve servislerini sunmak üzere Nortel Networks'ü seçti. Bu anlaşma, Almanya'daki T-Mobile, İngiltere'deki (daha önce One-2-One olarak bilinen) T-Mobile ve Avusturya'daki max.mobile'i kapsıyor.

Vodafone Grubu
. Vodafone - Vodafone Spain ve Nortel Networks, UMTS 3GPP standardı kablosuz teknolojisi üzerinden müşteri kurulum programları ile pazar ihtiyaçlarına uygun UMTS ağlarını kurarak, canlı uluslararası dolaşımlı ses iletişimi sistemini tamamladı. Madrid ve Tokyo arasında, Vodafone İspanyol UMTS ağı ve onun Japon kardeş şirketi, J-Phone UMTS ağları kullanılarak canlı sesli çağrı sistemi sınandı.
. Omnitel Vodafone (İtalya) - Omnitel Vodafone, İtalya'daki üçüncü nesil (3G) UMTS ağının kablosuz altyapısını sağlamak üzere Nortel Networks'ü tercih etti. Nortel Networks, Omnitel Vodafone UMTS ağı için radyo erişim altyapısı sağladı. Omnitel Vodafone ticari 3G kablosuz servisini 2002'de hizmete sundu.
. Telecel - Bir Vodafone iştiraki olan Telecel, Portekiz'de üçüncü nesil (3G) UMTS donanım ve servisleri sağlaması için Nortel Networks ile iki yıllık bir sözleşme imzaladığını duyurdu.
. Airtel Movil SA (İspanya) - Nortel Networks dünya çapındaki ilk UMTS sesli çağrı sistemini Vodafone (İspanya) ile tamamladı. Çağrı sistemi gerçek saha koşullarında, 3GPP standardı uyumlu donanım kullanılarak Vodafone ticari ağı üzerinde gerçekleştirildi.
. Airtel Movil SA (İspanya) - Airtel Movil SA ve Nortel Networks İspanya'da ilk UMTS ses ve veri test çağrılarını tamamladılar ve böylece Nortel Networks, yüksek performanslı kablosuz Internet kurma alanındaki liderliğini göstermiş oldu.
. Airtel Movil SA (İspanya) - Nortel Networks İspanya'daki Airtel Movil SA için uluslararası UMTS standardına dayalı dünyanın ilk ticari radyo donanımını kurdu.
. Airtel Movil SA (İspanya) - İspanya'nın ikinci en büyük kablosuz taşıyıcısı Airtel Movil, ülke çapındaki UMTS ağına donanım ve altyapı sağlamak üzere tedarikçi olarak Nortel Networks'ü seçti. UMTS'de birçok kişisel ve portatif cihazla bilgi, e-posta, e-iş, gerçek zamanlı görüntü ve diğer yüksek performanslı kablosuz Internet servislerine kolay erişim sağlayacak üçüncü nesil kablosuz teknolojisi kullanıldı.
. Xfera (İspanya) - Xfera, İspanya'daki üçüncü nesil (3G) UMTS ağının kablosuz Internet altyapısı ve servislerini sağlamak üzere tek tedarikçi olarak Nortel Networks'ü seçti.

Özetle…
Nortel Networks'ün, Avrupa'nın büyük UMTS ağı sağlayıcılarından biri olmasının ardındaki
çalışmaları şöyle özetlemek mümkün:
. Beş farklı ülkede 10 UMTS ağıyla canlı 3GPP UMTS ses ve veri çağrıları gerçekleştirildi.
. İlk çok tedarikçili 3GPP çağrı sistemi KT-ICOM, IMT-2000 test sitesinde başarılı sonuçlar elde etti.
. İlk UMTS ses ve veri çağrılarındaki kurulumun 3GPP standartlarına tamamen uygun olduğu duyuruldu.
. Dünyanın ilk küresel 3GPP çağrı sistemi Vodafone Spain ve Japonya'daki J-Phone Nortel işbirliği ile tamamlandı.