Siz nasıl isimlendirirseniz "O" olabilen bütünleşik iletişim cihazı Joey, neredeyse kişisel bilgisayar gücünde bir el bilgisayarı ama aynı zamanda da bir GSM telefon.

MICROSOFT'un bizlere bir armağanı olan bu iletişim terminali, İngiliz Carrier Devices Ltd. tarafından tasarlanmış ve British Telecom ile birlikte geliştirilmiş. Cihazın geliştirilmesi için, son iki buçuk yılda yaklaşık 10 milyon Dolar para harcanmış.
Joey'in kutu tasarımının uzun süre değiştirilmeyeceği, yeni "ürün"ün yazılım güncellemesi ile oluşturulacağı, böylece donanım ve tasarım maliyetlerinde büyük tasarruf sağlanacağı ve tüketiciye uzun yıllar uygun fiyatla hizmet verebilecek bir cihaz üretildiği görüşündeyiz.
Ana hatları ile bakacak olursak Joey; 900/1800 MHz veya 900/1900 MHz çift bantlı bir GSM telefon ve aynı zamanda ARM 206 MHz RISC (Reduced Instruction Set Cycle) işlemciye sahip bir el bilgisayarı. İki adet 16MB'lık Flash ROM'dan oluşan 32 MB ROM ve 32/64 MB kapasiteli RAM'a sahip 32 bit veri yolu ve MMC/SD hafıza kullanmakta. Microsoft Pocket PC 2002 ve MerlinOS işletim sistemleriyle çalışıyor. 200gr ağırlığındaki Joey'in boyutları ise (129 x 72,7 x 17,8) mm.

GSM telefonların tüm olanaklarını kullanabiliyorsunuz. 3V uyumlu SIM kart kullanıyor ve FAZ II uyumlu. Titreşim, ses kayıt ve elli değişik zil tonu ürünün standart özellikleri arasında. WAP/HTML tarayıcının yanı sıra, GPRS ve GPRS üzerinden WAP servislerini de kullanabiliyor. 4.096 renkli, 3,5 inçlik TFT ekranı yansıtmasız özellikli ve (320 x 240) piksel çözünürlük sağlıyor. 1500 mAH lityum iyon şarj edilebilir pili, bilgisayar konumunda 17 saat enerji sağlıyor. GSM telefon konumunda ise, 150 saat bekleme ve 3-5 saat arası konuşma olanağı veriyor. İsteğinize bağlı olarak; sadece telefon, sadece bilgisayar veya her ikisini de kullanıma açık tutabiliyorsunuz. Joey'i 50/60 Hz, 10/240 V AC adaptörü ile de çalıştırabiliyorsunuz. Yaklaşık 50 Dolar karşılığı pazarlanması düşünülen, 4 saat kadar ek kullanım süresi sağlayan yedek pili aksesuarları arasında. Pil, Joey'in arkasında bulunan sokete takılarak kullanılıyor. İşinize ara vermeden çalışmak veya enerji bulamayacağınız anlar için çok kullanışlı. Seri veya USB çıkışlı beşik-cradle, AC adaptör ve ürün koruma kılıfı bazı diğer aksesuarları arasında. Türünün ilk örneği olan bu iletişim cihazının özelliklerine kısaca değindikten sonra Carrier Devices Ltd.'nin CEO'su Jim Morrison ile yaptığımız söyleşiden bölümler aktarmak istiyoruz. Tasarım sırasında, bir

standart olan 3,8 inç'lik el bilgisayarı ekranı, bayanların da eline sığması ve rahat kullanım sağlaması açısından 3,5 inç'e indirmiş. Telefon standartları ile, Microsoft'un standart uygulamalarının entegrasyonu Microsoft ve Carrier Devices uzmanlarının birlikte çalışması ile gerçekleşmiş. Microsoft'un bir dünya standardı olması nedeniyle, tüm yazılımcıların Microsoft uyumlu uygulama programları ürettiklerini ve günlük "download" rakamının 230 bin olduğunu belirten ve aynı zamanda ürünün tasarımcısı da olan Jim Morrison, Joey'in her ülkede kendine özgü bir dağıtım ağı aracılığıyla pazarlanacağını kaydediyor. Kullanılacak dağıtım ağının; Microsoft'un standart dağıtım ağı dışında, bir telekom ağı olacağını söylüyor.
Bilgisayar ve işletim sisteminden anlayan, aynı zamanda GSM pazarını da iyi bilen bir dağıtım ağı kullanılması hedefleniyor. Ülkemizde 80'li yılların ortasında oluşturulmaya başlanan bir bilgisayar ve 90'lı yıllarla başlanan geniş bir telekom dağıtım ağı mevcuttu. Ancak, bize göre her iki ağ da arzu edilen nitelikte değil. Bu durumda üçüncü bir ağın oluşturulması ve ağa dahil olacak dağıtıcıların hem bilişim, hem de telekom teknolojilerinde uzman olması gerekiyor.

Jim MORRISON

Joey'in, Microsoft Pocket PC yazılımının 4. sürümünü kullandığını belirten Morrison, sözlerine şöyle devam ediyor: "Kurumsal ve kişisel pazarlara hitap eden Joey, operatör firmalar ile birlikte pazarlanmak durumunda. Çünkü Joey asıl gücünü operatör firmanın vereceği servisler ile ortaya çıkartıyor. Kullanılacak uygulama programlarının güncelleme, yedekleme, kilitleme, bilgi yükleme ve yönetim gibi servisleri operatör firma ile uzaktan sağlanıyor. GSM telefon olarak düşünüldüğünde ise; resim, müzik veya zil tonları da aynı yöntemle uzaktan yüklenebiliyor". Öyle bir güvenlik sistemi kurulmuş ki, eşi benzeri yok. Sırf bu güvenlik sistemi sayesinde, ülkemiz sigorta sektöründe yeni bir sigorta sistemi üretilmesi bile mümkün. Tamamen yeni veya uygulanmakta olan Elektronik Cihaz Sigortasının bir türevi uygulanabilir. Joey'in kademeli bir güvenlik sistemi var. Joey'iniz kaybolur veya çalınırsa, operatörünüze bildiriyorsunuz. Operatör istediğiniz güvenlik kademelerini bir tuşa basarak gerçekleştiriyor: Kilitliyor, içindeki bilgilerin yedeğini alıyor, yedeklemeden sonra bilgileri siliyor, yedeklenen bilgileri size veya yeni edineceğiniz Joey'inize yüklüyor. Ha bu arada unutmadan belirteyim. Çalınan Joey, sizin daha önceden kaydettiğiniz ve çalındığını belirten cümleleri hoparlörü

vasıtasıyla bağırıyor. Düşünsenize; yolda bir adam, elinde Joey, "Çalındım" diye bağırıyor. Çok hoş. Kapatılsa bile operatör yolladığı bir sinyal ile ürünü çalışmaz hale getirebiliyor. Güvenlik bu kadarla da kalmıyor. Uzaktan izleme sistemi devreye giriyor ve GPS (Küresel Yer Belirleme Sistemi) kaybolan ürününüzün yerini tam olarak belirleyip, bulunmasını sağlıyor.
Yazının başında belirttiğimiz gibi, Joey'in dış görüntüsünün uzun bir süre değiştirilmesi düşünülmüyor. Kullanılan programların yeni sürümleri veya yeni programların uzaktan operatör kuruluş tarafından yüklenmesi ile yeni ürün elde edilecek. Operatör firma yerine aynı hizmet Carrier Devices Ltd. tarafından da sağlanabiliyor. Güncellemeler talep üzerine veya otomatik yükleme talimatı ile yapılabiliyor.
Kurumsal müşteriler için istemci-sunucu mantığı üzerine kurulmuş toplu ürün desteği de mevcut. Program güncellemesinden, istemcilerin bilgilerinin görüntülenmesine veya konfigürasyonlarının değiştirilmesine kadar bir sıra işlem yine merkezi olarak uzaktan gerçekleştirilebiliyor.
Carrier Devices Ltd. (CDL), dünya mobil pazarı için araştırma-geliştirme ve tasarım yapan, operatör bazlı mobil ürünler üreten köklü bir kuruluş.
CDL aynı zamanda, ticari mobil servisler için altyapı hazırlamakta, küresel bilgi servisleri oluşturmakta ve hücresel ağ operatörlerinden oluşan stratejik çözüm ortakları ile çalışmakta.

"Uçtan uca, kur ve çalıştır" sistemi ile üretilen kablosuz ürünler üzerinde uzman olan kuruluş, çok özel olanaklar sunan üyelik sistemi de oluşturmuş. Şirket dinamikleri, asıl bu özel "Ayrıcalıklı Kulüp Üyeliği" üzerine modellenmiş. Joey'in telefon bölümünde bulunan, "I am" isimli ve kısa mesaj servisi (SMS) ile sohbet yapabilme olanağı da mevcut. Internet'te, MSN Messenger'ın tam karşılığı olan bu servis, varolan uygulamalarda normal kısa mesaja göre yaklaşık onda biri bedelle gerçekleştiriliyor. CDL tarafından sağlanmakta olan servisler arasında; borsa, bankacılık, sigorta, turizm, havayolu, çiçek, bilet gibi servisler var. Bir uçak bileti almak, hatta oturacağınız koltuğu ekranda görmeniz bile mümkün. Verilen hizmetler, stratejik ortak olan operatörün tüm sistemini optimize ederek en etkin ve süratli servisi sağlamak üzere düzenlenmiş. En yüksek seviyede güvenlik gerektiren para transferlerinde, aynı anda yüzden fazla şifreleme kullanılarak son derece güvenli işlem yapabilme olanağı yaratılmış. Bunca güvenliğe rağmen, iletişim cihazınız her gün yüzlercesi yaratılmakta olan virüslerden etkilenebilmekte. Bu durumda da, operatörünüze bilgi vermeniz yeterli oluyor. Operatörünüze vereceğiniz bir haberle, yine uzaktan yollanan bir sinyal vasıtasıyla virüs temizlenmekte veya tüm bilgilerinizin bir kopyası alınarak cihazınızın belleği silinip, kopyası alınan bilgiler tekrar

Hakan DÜLGE

yüklenmekte ve virüssüz bir ortamda kaldığınız yerden işinize devam etmeniz sağlanmakta.
Bugünlerde en büyük SD RAM kapasitesi 512 KB. Ancak, önümüzdeki aylarda 1GB'lık SD kartlar pazara sunulacak. Görüntü transferi olanağı, yani MMS (ÇOMS - Çoğul Ortam Mesaj Servisleri) ortamında resim, grafik, animasyon, ses dosyaları göndermek; film seyretme, müzik dinleme ya da dünyanın bir ucundaki rakiplerle oyunlar oynanması da mümkün. Net üzerinden yayın yapan kuruluşlara bağlanarak, film veya maç seyretmek Joey'in yapabilirlikleri arasında.
Joey'in kalemini kullanarak ekrandan el yazısı ile bilgi girişi yapmanız da mümkün. Bu özelliği daha önceki el bilgisayarlarına oranla çok daha başarılı. Bilgi girişi için, ekrandaki klavyenin tuşlarını da kullanabilirsiniz. Veya üçüncü bir seçenek olarak, yaklaşık 100 Dolar bedelle satılacak olan ve çok özel bir tasarıma sahip harici klavyeyi deneyebilirsiniz. Joey'i, iki kenarından çekildiğinde açılarak, rahatlıkla kullanılabilecek büyüklüğe ulaşan klavyenin üst bölümündeki bağlantı yuvasına yerleştirerek, mini bir masaüstü veya dizüstü bilgisayar görünümüne getirebiliyorsunuz. Sonuç olarak şöyle de düşünmemiz olası: GSM operatörlerimiz, yeni servisler sunmak üzere kendilerine stratejik bir ortak buldular. Yazılım sektörümüz, mobil dünyaya yeni programlar hazırlamaya başlayacak, pazarlama sektörümüz ise, yeni bir dağıtım ağı yaratacak. Kısacası; yeni istihdam olanağı pazar genişlemesi ve sektörel büyüme Joey ile kapımızda. Joey'in ülkemizde, son kullanıcıya 600 Dolar civarında bir bedelle ulaşması bekleniyor.