Alkan: "Telekomünikasyon Kanunu değişmeli"

Fatma Ağaç / Ankara

Telekomünikasyon Kurumu 2'inci başkanı Erol Alkan, telekomünikasyon yasasının tümüyle gözden geçirilip, yeni baştan düzenlenmesi ve tek bir yasa altında toplanması gerektiğini bildirdi.

TELEKOMÜNİKASYON Kurumu'nun kuruluşundan bugüne ikinci başkanlığı ve kurul üyeliği görevini sürdüren Erol Alkan, kurucu başkan Fatih Mehmet Yurdal'ın istifa ederek, Avrupa Radyokomünikasyon Ofisi'nde uzman olarak göreve başlamasıyla boşalan Kurum başkanlığına uzun bir süre vekalet etti. Yeni kurul üyeleri, başkan yardımcıları ve yeni başkan Doç. Dr. Ömer Arasıl'ın atanmasıyla rahat bir nefes alan Kurum'un 15 Ağustos 2000 tarihinden bugüne kadar geldiği noktayı ve yaşanan sıkıntıları "Telepati"ye değerlendiren Alkan, mevcut telekomünikasyon yasasının tümüyle gözden geçirilip, yeni baştan düzenlenmesi ve tek bir yasa altında toplanması gerektiğini bildirdi. Alkan, telekomünikasyon hizmetlerine ilişkin uygulamada olan 406 sayılı Yasa, 2812 sayılı Yasa, 4502 sayılı Yasa ve 4673 sayılı Yasa'nın tek bir yasa altında toplanmasının kaçınılmaz olduğunu vurguladı. Kurul üyelerinin sayısının mutlaka 5'ten 7'ye yükseltilmesinin gerektiğini de savunan Alkan, böylece üye sayısının yeterli olmaması nedeniyle karar alınamama riskinin ortadan kalkacağını kaydetti. Alkan, Kurul kararlarına itirazların mahkemelerden değil, Danıştay'dan olması gerektiğine işaret ederken, aslen Türkiye'de ihtisas mahkemelerinin kurulması gerekliliğini vurguladı. Alkan, sorularımızı şöyle cevaplandırdı:
Deniliyor ki; Kurum, iş planında belirttiği takvime uymadı. Çoğu işler gecikti, bazıları uygulamaya girmedi, bazıları girdi. Bu konuda siz ne dersiniz?
"İş planı 2002 yılı için hazırlandı. Adı üzerinde zaten, yani yıl içerisinde yapacaklarımızın planlanması ve duyurulmasıdır. Ağustos ayı itibariyle 2002 yılında 7'inci ayı bitirmiş durumdayız. Dolayısıyla tüm iş planı üzerinde değerlendirme yapabilmemiz için 5 aylık bir zamanımız daha var. Geriye dönüp baktığımızda yeni kurul üyelerinin atanmasında üç aylık bir kaybımız var. Bunların da gözardı edilmemesi gerekir. Kurul toplanamadı. Tabii ki bir takım gecikmeler olacaktır. Ancak üç aylık atamanın yapılmamasının suçlusu Kurum değil. Fatih Bey'in ayrılışına rağmen üyelerin atanmasıyla kurul çalışmaya başladı. Arkadaşlarımızın atanmasına ilişkin karar 27 Haziran'da Resmi Gazete'de yayınlandı, ben kendilerini 28 Haziran'da toplantıya davet ettim. Üye arkadaşlarımızın içerden olmasından dolayı biz hemen, birikmiş olan işleri eritmek amacıyla çalışmalara başladık. Devam ediyoruz. Hizmetlerde çok fazla gecikme olabileceğini tahmin etmiyorum. Olursa, bunun nedenlerini de sektöre zaten açıklarız. Şu aşamada da başkan atandı. Bu geçişler mutlaka bir kurumu etkiliyor, etkilememesi söz konusu değil. Bizim için en sıkıntılı dönem üyelerin atanmaması nedeniyle üç ay kurulun toplanamamasıydı."

Dolaşımla ilgili ne yapıyorsunuz? GSM firmaları artık kendi aralarında birşeyler yapmaya çalışıyorlar. Ama hala siz bu konuda bir gelişme sağlayamadınız.
"Ulusal dolaşım konusu kurul gündeminde. Şu anda inceleme aşamasında. Kurul bu noktada nihai bir görüş oluşturmadığı için şu aşamada size açıklama yapmam hakikaten mümkün değil. Yetkim de yok. Ama sonuçta şu veya bu şekilde, ulusal dolaşım konusunda sektöre ve işletmecilere bir açıklama yapacağız.
GSM operatörlerinin kendi aralarında işbirliği yapmaları ya da anlaşmaları bizim de kurum olarak arzu ettiğimiz bir olay. Biz işletmecilerin birbirleriyle sürekli diyalog ve işbirliği içinde olmasını arzu ediyoruz.
Kurum'un görevi işletmeciler arasında anlaşmazlık olduğunda devreye girmek. Dolayısıyla altyapı olsun, ulusal dolaşım olsun ticari faaliyetlerde konu bize intikal etmediği takdirde biz müdahil olmayız. Kanunun bize verdiği yetki budur. Anlaşmazlıklarda hakem görevi veya düzenleme yetkisi verdiği için.
Birkaç konuda işletmecilerin mahkemelerden aldığı ihtiyati tedbir kararları var. Ardından bu ihtiyati tedbir kararları için bir ay içinde tahkime gittiler. Tahkim süreçleri devam ediyor. Taraflar hakem tayin etti."

Tetra altyapısının kurulmasına ilişkin bir sorun mu var? Tetra altyapısı için kamu kurumları arasında ortak kullanımın gerektiği belirtiliyor. Kurum bu konuda nasıl bir çalışma yapıyor?
"İlk lisanslara ilişkin asgari değerleri daha önce yayınlamıştık. Lisanslara ilişkin ikinci paket (karasal hatlar üzerinden veri iletim işletmeciliği, analog ortak kullanımlı telsiz sistemleri işletmeciliği, sayısal ortak kullanımlı telsiz sistemleri işletmeciliği, sabit kablosuz erişim sistemleri) olarak adlandırdığımız paketi de Bakanlar Kurulu'na sunacağız. Yıl sonuna doğru; Eylül, Ekim, Kasım aylarında İkinci paket çalışmasını bitirip, Bakanlar Kurulu'na sunduktan sonra asgari değerlerini belirleyeceğiz. İkinci paketi daha Bakanlar Kurulu'na sunmadığımız için Tetra hakkında da açıklama yapmamız doğru olmaz."

UMTS'e yapılan yatırımlar dünyada telekom krizinin nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. UMTS'e çok fazla yatırım yapıldı, firmalar bu nedenle batıyor deniliyor. Ama bazıları da diyor ki ülke bütçelerine önemli katkılar sağlayacak. Kurum olarak UMTS'e ilişkin çalışmalarınız ne aşamada?
"UMTS konusunda söyledikleriniz genelde doğru. Dünyada telekomünikasyon süreçlerinde yaşanan krizlerin nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Birkaç nedenden bir tanesi olabilir. UMTS ihalesi yapılmış bazı ülkelerde kriz var. Ülkemizde de bu noktada bakanlığa daha önce sunduğumuz raporumuz var. Kanunda verilen görev gereğince teknik görev bakanlıkta. Daha sonra ikinci ek süreçle ilgili bir çalışma sunuldu Bakanlar Kurulu'na. Şu aşamada UMTS ilgili kurum ve kuruluşları kapsayan UMTS Lisans Koordinasyon Kurulu oluşturuldu Kurum bünyesinde. Lisans Koordinasyon Kurulu çalışmalarını sürdürüyor. Çalışmaların sonucunu Bakanlar Kurulu'nda görüşüldükten sonra açıklayacağız. Daha önce kesinleşen 2003 yılının beklenmesi lazım. Ancak, kriz ortamında 2003 yılında hazırlıkların tamamlanması, şartnamenin hazırlanması zor görünüyor. Bu nedenle 2003 tarihinin son gelişmelerle tekrar bir incelenmesi, güncellenmesi lazım."

İkinci kuruluş yıldönümünü kutlayan Kurum'un bugüne kadar yaşadığı en büyük sıkıntı ve engellerden söz eder misiniz?
"Kurum 15 Ağustos 2000'de faaliyete başlamıştı. 2 yılda belirli bir noktaya geldik. Ancak birtakım sıkıntılardan bu dönemde geçiyoruz. Çünkü kurullar kavramı yeni. İşletmeciler, kurul ve kamu açısından da birtakım süreçlerden geçildi. Halen de bunlarla ilgili birtakım süreçler devam ediyor. Kanunumuzdan gelen sıkıntılarımız var. Kanunla ilgili acil olması gereken, ilk etapta olmazsa olmaz; Ulaştırma Bakanlığı'nın 3 maddelik bir kanun değişikliği önerisi var. Kurul kararlarına itirazlar mahkemelerden değil de Danıştay'dan olmalı. Veya Türkiye'de ihtisas mahkemelerinin kurulması gerekli. Şu anda karşılaştığımız düzenlemelerle ilgili sıkıntılar; tahkim, ulusal dolaşım, Kurum gelirleriyle ilgili karşılaşılan sorunlar. Yani Kurum'un hazırladığı ve sektöre yönelik uygulamalarında karşılaşılan hukuki zorluklardan kaynaklanan sıkıntılar. En büyük sıkıntımız bu.
İkinci sıkıntı Kurul üye sayısı. Başkan ve 4 üye var, benim kişisel görüşüm bu sayının 7 olması yönünde. Bu atamalarda her iki yılda bir benzer sıkıntılar, gecikme vesaire yaşanacak. Bu da Kurum'un geleceği açısından hizmette bir aksamaya neden olacak. 7 kişi olduğunda ve ikişer ikişer yenilendiğinde 5 kişinin konumu hiçbir şekilde aksamaya meydan vermeyecek. Bu durum, kurulların siyasetle ve hükümetle olan bağlantısını azaltır. Daha bağımsız olur. Bu konudaki önerilerimizi bakanlığa yaptık.
Üçüncü sıkıntı da Telekomünikasyon Kanunu'nun tümüyle gözden geçirilip, yeni baştan düzenlenmesi. 406 sayılı kanun, 2812, 4502 ve 4673 var. Yani birtakım kanunların güncellenmesi gerekir. 406 PTT'nin 1924'de kuruluşunu sağlayan bir kanun. Almanya ve Fransa'da olduğu gibi güncel bir kanunla bu işin yürütülmesi en ideali ve en iyisi olur.